Wednesday, May 25, 2016

အဲဒီကၽြန္းၿမိဳ႕ေလးေပၚက တီဗီဖန္သားျပင္ႀကီးေပၚမွာ အခု လာေနတဲ့ ဒရာမာဇာတ္လမ္းတြဲ

အဲဒီကၽြန္းၿမိဳ႕ေလးေပၚက တီဗီဖန္သားျပင္ႀကီးေပၚမွာ အခု လာေနတဲ့ ဒရမာဇာတ္လမ္းတြဲ 


         
          ၂၀၀၅ ဝန္းက်င္ ကၽြန္ေတာ္ ကဗ်ာစေရးတုန္းက ေမာင္ယုပုိင္ရဲ႕ “ သားအဖ ဂစ္တာ” ကဗ်ာက အရမ္းႀကိဳက္လုိ႔ မွတ္စုစာအုပ္ထဲမွာ ကူးေရးခဲ့ဖူးတယ္။ ဒီကဗ်ာကုိ အခုအခ်ိန္ထိ မွတ္လည္းမွတ္မိေနပါတယ္။ ဖခင္တစ္ေယာက္ရဲ႕ သားအေပၚထားတဲ့ စုိးရိမ္ပူပန္မႈနဲ႔ သားတစ္ေယာက္ရဲ႕ တဇြတ္ထုိး စြန္႔စားလုိစိတ္ေတြဟာ အရြယ္ေရာက္စလူငယ္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရဖူးပါလိမ့္မယ္။ ကဗ်ာနဲ႔ တုိက္ဆုိင္မိၾကပါလိမ့္မယ္။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ရဲ႕ အတြင္းစာသားထဲက ေန သားအဖႏွစ္ေယာက္ျဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့ေခတ္၊ သားအဖႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ အႏုပညာတစ္ခုအေပၚမွာအျမင္ကြဲျပားမႈ၊ ရူးသြပ္မႈ ကုိယ္စီမွာ ရင့္က်က္မႈနဲ႔ မုိက္ရူးရဲဆန္မႈ၊ ၿပီးေတာ့ စကားလုံး က်စ္က်စ္လစ္လစ္နဲ႔ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကုိ ရုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္း တစ္ပုဒ္လုိ မ်က္စိထဲ ျမင္ေယာင္လာေအာင္ ေရးဖြဲ႕ႏုိင္စြမ္းဟာ တခါဖတ္ၿပီး ဘယ္ေတာ့မွ ေမ့မပစ္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ပါပဲ။  

“ ဓာတ္ျပားေဟာင္းႀကီးဖြင့္ခ်လုိက္ရင္
ကြန္ဆာေဗးတစ္သီခ်င္းေတြပဲ ထြက္က်လာမွာ သိတယ္
လုိအပ္ရင္ ခုႏွစ္ႀကိဳးတပ္တီးၿပီး
မလုိအပ္ရင္ ရုိက္ခ်ဳိးခ်င္ ရုိက္ခ်ဳိးလုိက္မယ္
ဒါ . . .ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေခတ္ရဲ႕ ေလာကဓံကုိ
စည္းလုိက္ေနတာပဲ အေဖ
ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့
အႏုပညာေလွဆိပ္မွာ ဂစ္တာေတြဆုံရင္
ၾကယ္ေတြဆီ ရြက္လႊင့္ၾကမယ္ေပါ့
အဲဒါကုိ အေဖက
ေမွာင္ရိပ္ခုိကၽြန္းမွာ ပင္လယ္ဓားျမေတြဆုံရင္
တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ဝုိင္ခြက္ခ်င္းတုိက္
ပင္လယ္နက္ထဲ ခုန္ခ်ၾကေတာ့မယ္ တဲ့
ကၽြန္ေတာ္ ထြက္လာခဲ့တယ္
လက္နက္အျပည့္နဲ႔ ဂစ္တာအိတ္ကုိလြယ္လုိ႔(ဒစ္စပရာဒုိ မင္းသားလုိ)
ထရပ္ကားသံ တညံညံနဲ႔ ေကာင္းဘြိဳင္ေတြမ်ားတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးကုိ
အေဖဟာ
ေဒါက္တာဇီဗားဂုိးရဲ႕ ဇာတ္ဝင္ေတးကုိ ေလခၽြန္ရင္း
ေဆာင္းရာသီသစ္ကုိင္းေျခာက္ေတြၾကားမွာ ေနရစ္ခဲ့”
(သားအဖ ဂစ္တာ ကဗ်ာမွ)

            ေနာက္ ၂၀၀၇၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလမွာ ေမာင္ယုပုိင္ရဲ႕ ပထမဆံုးကဗ်ာစာအုပ္ “ အဲဒီကၽြန္းၿမိဳ႕ေလးမွာ ေျမပုံအေျပာင္း အလဲနဲ႔” ထြက္ရွိလာပါတယ္။ အဲဒီကဗ်ာစာအုပ္ဟာ ကၽြန္ေတာ္လက္စြဲ ကဗ်ာႏႈိးစက္ စာအုပ္ တစ္အုပ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဆရာ ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ “ကဗ်ာေရးသူကုိ ထုတ္လုပ္ျခင္း”၊ ဆရာခင္ေအာင္ေအးရဲ႕“ကင္းရွင္းတဲ့စိတ္ရဲ႕ ႏႈတ္တုိက္ခ်ေပးမႈ စာေၾကာင္းေရ ငါးဆယ့္ေလး”၊ ေမာင္ယုပုိင္ရဲ႕ “ အဲဒီကၽြန္းၿမိဳ႕ေလးမွာ ေျမပုံအေျပာင္းအလဲနဲ႔” စတဲ့ စာအုပ္ေတြဟာ ေခတ္ေပၚကေန ေခတ္ၿပိဳင္စပ္ကူးမတ္ကူးကာလမွာ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ အေရးပါခဲ့တဲ့စာအုပ္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမာင္ယုပုိင္ရဲ႕ “အဲဒီကၽြန္းၿမိဳ႕ေလးမွာ ေျမပုံအေျပာင္းအလဲနဲ႔” ကဗ်ာစာအုပ္မွာ ‘ အခုိးရုိက္မွန္ျပတင္းရဲ႕ တဖက္တစ္ခ်က္’၊ ‘ပုံႏွိပ္ ထုတ္ေဝျခင္းမျပဳမွီ ငါ့အေရးအသား’ လုိ စကားေျပကဗ်ာေတြ၊ ‘ေလာကီေရးရာ’၊ ‘ တျခားစၾကဝဠာတစ္ခုမ်ား ျမင္မိ ေသးလား’ လုိ ေကာ္လာ့ဂ်္ကဗ်ာေတြ၊ ‘ငါ့အစ္ကုိ’၊ ‘သားအဖဂစ္တာ’၊ ‘ေန႔မ်ား’လုိ အားေကာင္းလွတဲ့ ေခတ္ေပၚကဗ်ာေတြ၊ ‘ဆင့္ကဲျဖစ္စဥ္’၊  ‘ကြက္လပ္ျဖည့္ပါ/ ကြက္လပ္အျပည့္ပါ’၊ ‘ပန္းကန္ျပားပ်ံ ျဖစ္ရပ္ဆန္းမ်ား’ လုိ စမ္းသပ္ကဗ်ာေတြ စတဲ့ စတဲ့ကဗ်ာေတြနဲ႔ ကဗ်ာစာအုပ္တစ္အုပ္လုံးဟာ တစ္ပုဒ္ဖတ္၊ တစ္ပုဒ္ေတြး၊ ကဗ်ာအသစ္တစ္ပုဒ္ ျပန္ေရးၾကည့္လုိ႔ ရေအာင္ ကုိ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ အေရးပါခဲ့တဲ့ စာအုပ္ပါပဲ။

“ ယေန႔ဘယ္အရပ္ကုိ သြားမွာလဲ ယေန႔မသြားရင္ မျဖစ္ဘူးလား
က်က္သေရ ဘယ္အရပ္မွာ ေနသလဲ ယေန႔က်က္သေရဘယ္လုိေနသလဲ
ပုဆုိးဝယ္မလား ထမီဝယ္မလား အဝတ္အစားဝယ္မလား
ယေန႔ ဘာပစၥည္းေပးမလဲ ေရႊက်ီးသာတာ ဘယ္အရပ္ကလဲ
လက္သည္းပြင့္ေနလား ဆံပင္ကုိ ေန႔တုိင္း ဆီလိမ္းသလား
ေငြေခ်းမလုိ႔လား တရားၿပိဳင္ သြားမလုိ႔လား
အသီးလုိသလား အပြင့္လုိသလား စပါးကုိ က်ီသြင္းမလုိ႔လား
မေရာင္းရတဲ့ကုန္ရွိသလား ပစၥည္းေပ်ာက္ေနသလား
နမႏၱာ အခရာပိတ္အရပ္ကုိ မသြားနဲ႔ ခ်မ္းသာခ်င္သလား သစ္ပင္စုိက္
. . . . . . . . . . . . . . . . . . .”
(ကဗ်ာစ-ဆုံးကို အာရွဦးေက်ာ္၏ အခါေပးေၾကးမုံစာအုပ္မာတိကာမွ ေကာက္ႏႈတ္အသုံးျပဳသည္။
(ေလာကီေရးရာ ကဗ်ာမွ/  အဲဒီကၽြန္းၿမိဳ႕ေလးမွာ ေျမပုံအေျပာင္းအလဲနဲ႔ ကဗ်ာစာအုပ္)

“ ဇာတိေျမကုိ ျပန္ေရာက္တဲ့အခါ ကြက္လပ္မႈကုိ ခံစားရ
ရထားျပတင္းက ၾကည့္တဲ့အခါ ကြက္လပ္ကေလးေတြကုိ ျမင္ရ
လသာတဲ့တစ္ညမွာ ကြက္လပ္အရသာ
ေႏြရာသီေက်ာင္းပိတ္ရက္မွာ ကြက္လပ္ေတြ ျဖစ္ေနမိ
ပြဲေတာ္ အခ်ိန္အခါေရာက္တုိင္း ကြက္လပ္စိတ္ေတြ ဝင္လာ
အတိတ္ကုိ ျပန္လည္ေတြးတုိင္း ကြက္လပ္ေတြသာ ျမင္ေယာင္လာမိ
လူငယ္ဘ၀ကုန္ဆုံးလြန္ေျမာက္လာၿပီးေနာက္ ကြက္လပ္ဘဝေရာက္လာ
ကြယ္လပ္ ငယ္ဘဝေတြ ကြက္လပ္ ဓာတ္ပုံေတြ”
(ကြက္လပ္ျဖည့္ပါ/ကြက္လပ္အျပည့္ပါ ကဗ်ာမွ/ အဲဒီကၽြန္းၿမိဳ႕ေလးမွာ ေျမပုံအေျပာင္းအလဲနဲ႔ ကဗ်ာစာအုပ္)

            အဲဒီေနာက္ ၂၀၀၉၊ ဇြန္မွာ ဒုတိယေျမာက္ကဗ်ာစာအုပ္ “တီဗီဖန္သားျပင္ႀကီးဖြင့္လွ်က္” ထြက္ရွိလာပါတယ္။ အဲဒီကၽြန္းၿမိဳ႕ေလးမွာ ေျပာင္းလဲဖုိ႔ စမ္းသပ္အားထုတ္ခဲ့တဲ့ ေမာင္ယုပုိင္္ဟာ တီဗီဖန္သားျပင္ေပၚမွာေတာ့ ပိရိေသသပ္တဲ့ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာ လက္ရာေတြကုိ ဖြင့္ျပႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ‘ၿမိတ္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္သည္’၊  ‘မေန႔ညက ၿမိဳ႕စြန္ဘက္မွ  ပန္းကန္ျပားပ်ံ တစ္စီးေတြ႕လုိက္တယ္’၊ ‘ေျမြ’၊ ‘စတီဗင္စပီးဘာ့ခ္အျပာ’၊ ‘ႏႈိး ႏႈိး ႏုိး ႏုိး’၊ ‘ေနာက္ထပ္ေန႔မ်ား’၊’ ဟုတ္တယ္ ေသခ်ာတယ္ ငါ ျဖစ္တယ္’ စတဲ့ ကဗ်ာေတြဟာ တီဗီဖန္သားျပင္ေပၚမွာ အႀကိမ္ႀကိမ္အခါခါ ဖြင့္ၾကည့္မိတဲ့ ခ်ယ္နယ္လုိင္းမ်ားပါပဲ။

“ ေရးေတာ့ၿမိတ္၊ ဖတ္ေတာ့ ဘိတ္၊ ဘိတ္ ??? ဘိတ္ဆုံးမွာ ေနတာလား
ဘိတ္မွာ ဆုံးေနတာလား
တေစၦေျခာက္ေသာအိမ္ႀကီးနဲ႔ ၿမိဳ႕ရဲ႕လသာေဆာင္မွာ ဆင္ျမဴရယ္ဝႈိက္ရဲ႕ ျဖဴျဖဴသဏၭာန္အရိပ္ေတြ
အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံျခားသားေတြ ေျမပံုထဲမွာ ျပန္႔က်ဲေနတဲ့ အမည္မဲ့ကၽြန္းေတြ
အခ်ဳိ႕ေတြရဲ႕ ေျမပုံထဲမွာ (ခဲတံခၽြန္ထိပ္ဖ်ားေလးနဲ႔ တစ္ေထာက္စာ)ေနရာေလးမွာ
ဘိတ္သားတစ္ခ်ဳိ႕ေတာင္ မသိတဲ့ ‘မာဂြီး’ လုိ႔ ေရးထားတယ္
ထင္ရွားေသာ အေလာင္းမင္းတရားအမာရြတ္နဲ႔ ေတာင္တန္းေတြ
က အသားနည္းနည္းညိဳသလုိပဲေနာ္
ေရေျမကလည္း နည္းနည္းစိမ္းေနေသးတယ္၊ ဘာသာစကားတဝဲဝဲ
မွတ္ပုံတင္အမွတ္-
ငပိမ်ဥ္းေစာင္းဟြန္ဒါယဥ္ေက်းမႈ(မွတ္သားဖြယ္ရာမုိးေရခ်ိန္)ေရလုပ္ငန္း
ေကာ့ေသာင္းနဲ႔ ထားဝယ္ဆုိတာ ဒီနားေလးတင္ပါ၊ ရွပ္ေျပးအျမန္ယာဥ္က
ေျပာတယ္ ရထားဆုိတာ အလုံးလား အျပားလား”
(ၿမိတ္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္သည္ ကဗ်ာမွ /တီဗီဖန္သားျပင္ႀကီးဖြင့္လွ်က္ ကဗ်ာစာအုပ္)

“ အိပ္ယာက ႏုိးေတာ့ ဟား ငါ ရန္ကုန္ေရာက္ေနတာပဲလုိ႔၊ ဟုတ္တယ္ မေန႔က
ေရာက္တာ။ . . . ေလး ေျခတံရွည္ မုိးကုပ္ေအာက္မွာ တည္လုိ႔ အလြန္
ၾကည္စိမ္းလဲ့လဲ့ ေရကန္သာ၊ ခုနက အိပ္မက္ မက္ေနတာပဲ၊ ရြာကုိ ျပန္ေရာက္ေနသလုိပဲ
ဘယ္ဟုတ္မလဲ၊ ငါ ရန္ကုန္ေရာက္ေနၿပီ။ (မုိးကလည္း ရြာမွ ရြာပဲ)၊ မေန႔က ေရာက္တာ
အေသအခ်ာပဲ၊ ညဘက္ဆုိ ဖေယာင္းတုိင္မီးေလးေတြ မွိတ္တုပ္မွိတ္တုပ္နဲ႔
ဘတ္စကားႀကီးေနာက္မွာ ျမင္းတစ္ေကာင္ျဖတ္ေျပးသြားတာ ျမင္လုိက္ရတလည္း
နံေဘးမွာ ရန္ကုန္သား ကဗ်ာဆရာသာ သက္ေသမရွိရင္ ယုံမွာမဟုတ္ဘူး ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ေရာက္ေနတာေလ
မေတြ႕ဘူးလား၊ မီးရထား သံလမ္းေလးတစ္ခု၊ ရွည္လ်ားေကြ႕ေကာက္လုိ႔
ခ်ဳံႏြယ္ပိတ္ေပါင္းၾကားေပ်ာက္ကြယ္သြားတဲ့ ရထားသံလမ္းေလးတစ္ခု၊ ဒါေပမယ့္ ရန္ကုန္ပါ”
(ႏႈိး ႏႈိး ႏုိး ႏုိး ကဗ်ာမွ/ တီဗီဖန္သားျပင္ႀကီးဖြင့္လွ်က္ ကဗ်ာစာအုပ္)


            ဒီေနရာမွာ တုိက္ဆုိင္လု႔ိ ေမာင္ယုပုိင္ေရးခဲ့ဖူးတဲ့ ကဗ်ာဆုိင္ရာေဆာင္းပါး “ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ အယူသီးမႈအလြန္ ငါ တကယ္ အိပ္ခ်င္ေနၿပီ” ထဲက စာပုိဒ္တစ္ပုိဒ္ကုိ ျပန္လည္ေကာက္ႏႈတ္ေဖာ္ျပခ်င္ပါတယ္။ ဒီေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ကုိ ဖတ္ၾကည့္ရုံနဲ႔တင္ ေမာင္ယုပုိင္ရဲ႕ ပုိ႔စ္ေမာ္ဒန္အေပၚအျမင္ကုိ ခန္႔မွန္းလုိ႔ ရႏုိင္မွာပါ။ ေမာင္ယုပုိင္ ဟာ ဒီကဗ်ာဆုိင္ရာ ေဆာင္းပါးမွာ သူရဲ႕ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ အျမင္ကုိ ျပည့္ျပည့္စုံစုံေရးသားထားပါတယ္။ ေဆာင္းပါးေရးတဲ့ႏွစ္ကို ၂၀၁၁ လုိ႔ တပ္ထား ေပမယ့္ ၂၀၀၉ ဝန္းက်င္တုန္းဆီက သူ႔ရဲ႕ ပုိ႔စ္ေမာ္ဒန္အေပၚအျမင္နဲ႔ သူျပဳလုပ္ေရးဖြဲ႕ထားတဲ့ ကဗ်ာေတြဟာ ထပ္တူက် ေနတာကုိ ေတြ႔ရမွာပါ။

“ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ ျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ၾကတယ္ဆိုတာ နားလည္ရခက္သြားေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းနဲ႔ မဆိုင္ပါဘူး။ ကဗ်ာဓာတ္၊  ကဗ်ာအရသာဟာ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ နားမလည္ေအာင္ေရးဖြဲ႕ျခင္း သက္သက္ထဲမွာ တည္မွီေနတာ မဟုတ္ဘူးလို႕ ယူဆပါတယ္။ နားလည္ရ ခက္ရံုနဲ႔ ကဗ်ာဓါတ္ေပါက္မယ္၊ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကဗ်ာ ဖတ္မယ့္ အစား သခၤ်ာ ပုစၧာေတြ ထိုင္တြက္၊ သိပၸံဘာသာရပ္ ေဖၚျမဴလာေတြ ထိုင္ေတြး၊ ဥာဏ္စမ္း ကစားနည္းေတြ ဘာသာစကားဆက္စပ္ကစားရတဲ့ ဆူဒိုခု ကစားနည္းေတြ ထိုင္ကစားေနရံုပါပဲ။ (အလြန္ လွပတဲ့ သခၤ်ာတစ္ပုဒ္ဟာ ကဗ်ာျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့ စကား ရွိပါတယ္) ဥပမာ ဂြၽန္အက္ရွ္ဘရီရဲ႕ ကဗ်ာေတြမွာ အဆက္အစပ္ျပတ္ေတာက္မႈေတြ ႀကံဳရာက်ပန္းဆန္မႈေတြအမ်ားအျပားသံုးစြဲထားတာ ေတြ႕ရေပ မယ့္ ဘာမွန္းမသိေလာက္ေအာင္ ျဖစ္သြားတာမ်ိဳး မရွိပါဘူး။ သူ႔ရဲ႕ အဆက္အစပ္မဲ့တဲ့ ကဗ်ာ(အဂၤလိပ္လို) စာသားေတြ ကိုက သူတို႔ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းထဲက ျဖစ္ရွိမႈကို ထင္ဟပ္ႏိုင္တဲ့ (သူတို႔ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းလို႔ ခြဲျခား ေျပာရတာက ကြၽန္ေတာ္တို႔ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အတြင္းက သိမွတ္နားလည္မႈနဲ႔ လံုးဝဆက္စပ္ နားလည္ခံစားၾကည့္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ကဗ်ာ အလုပ္လုပ္ပံုေတြ ေတြ႕ရလို႔ပဲ) ကဗ်ာ ျဖစ္ေျမာက္မႈ ကဗ်ာဓာတ္တစ္ခုခုကို ထုတ္လုပ္ေနသလို စေရးဖြဲ႕ကတည္းက ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ခ်င္းအလိုက္ ေစ့ေစပ္ေသခ်ာစြာ ဆင္ျခင္တံုတရားရွိစြာ စီရင္ထားတဲ့ တကၠနိပုိင္းကိုပါ သတိျပဳခံစားမိႏိုင္ပါတယ္”

           “တီဗီဖန္သားျပင္ႀကီး ဖြင့္လွ်က္”ထဲက ကဗ်ာေတြဟာ နားလည္ရခက္ခဲေစေအာင္ စကားလုံး ေဆာ့ကစား ထားမႈေတြ၊ ပံုသဏၭာန္ ဆိုင္ရာ အဆန္းအျပားျပဳလုပ္မႈေတြ မပါရွိဘဲ ကဗ်ာစာသားလုိင္းျဖတ္ပုံ၊ ကဗ်ာဖတ္သူကုိ ေမးခြန္း ထုတ္ပုံ၊ ကဗ်ာနဲ႔ ကဗ်ာဖတ္သူကုိ အတူတကြပူးတြဲတည္ရွိေနေအာင္ ေရးဖြဲ႔ထားပုံ၊ ကဗ်ာထဲမွာ ကဗ်ာဖတ္သူကုိပါ ဝင္ေရာက္ပတ္သက္ခြင့္ ေပးထားပုံနဲ႔ ေခတ္ေပၚကဗ်ာနဲ႔ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ ကဗ်ာဖြဲ႔စည္းပုံမ်ဳိးေတြကုိ သိသိသာသာ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ နားလည္ျခင္း နားမလည္ျခင္း ဆုိတာကေတာ့ ကဗ်ာဖတ္သူရဲ႕ အေတြ႔အႀကံဳ၊ ကဗ်ာဖတ္က်င့္နဲ႔ ကဗ်ာနဲ႔ ဖတ္သူအကြာအေဝး စတာေတြအေပၚမွာ မူတည္တဲ့အတြက္ နားလည္ရ လြယ္ျခင္း၊ မလြယ္ျခင္းဟာ တီဗီ ဖန္သားျပင္ႀကီးနဲ႔ တုိက္ရုိက္သက္ဆုိင္မယ္လုိ႔ေတာ့ မထင္မိပါဘူး။ ပထမကဗ်ာ စာအုပ္မွာ ေမာင္ယုပုိင္အေပၚ လႊမ္းမိုးခဲ့တဲ့ ေကာ္လာ့ဂ်္ကေတြဟာ ဒုတိယကဗ်ာစာအုပ္မွာ စကားေျပကဗ်ာေတြအျဖစ္  ေျပာင္းလဲသြားပါတယ္။ ေခတ္ေပၚ ေခတ္ၿပိဳင္ စပ္ကူးမတ္ကူးကာလေတြျဖစ္တဲ့ ၂၀၀၇ ကေန ၂၀၀၉ မွာ ေမာင္ယုပုိင္လက္ေတြ႔ခဲ့တဲ့ ေကာ္လာ့ဂ်္ကဗ်ာေတြဟာ စကားေျပကဗ်ာေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားတဲ့အျပင္ ၂၀၁၃၊ ဇန္နဝါရီမွာေတာ့ စကားေျပာကဗ်ာ စာအုပ္ထြက္ဖုိ႔ ျဖစ္ေပၚ လာတဲ့အထိ ေမာင္ယုပုိင္အေပၚ စကားေျပကဗ်ာျပဳလုပ္ဖန္တီးမႈေတြက လႊမ္းမုိးခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာရ မလားပါပဲ။
            ၂၀၀၉၊ ၾသဂုတ္လဆီက ဆရာ ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ “တကယ့္ဘဝ” စကားေျပကဗ်ာမ်ား စာအုပ္ထြက္လာေတာ့ ကဗ်ာေရးသူ၊ ဖတ္သူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေရွာ့ခ္ရသြားခဲ့မလားေတာ့ မသိပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္သိရ ၾကားရသေလာက္ေတာ့ စကားေျပကဗ်ာနဲ႔ မရင္းႏွီးအသားမက်ေသးတဲ့သူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ဒါကဗ်ာမဟုတ္ပါဘူးလုိ႔ စြပ္စြဲခဲ့တဲ့အထိ အသံထြက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလုိ ကဗ်ာမဟုတ္ဘူးဆုိေတာ့ စကားေျပလားလုိ႔ ျပန္ေမးၾကည့္ေတာ့လည္း စကားေျပေလာက္ ထိလည္း မေျပျပစ္တာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ ကဗ်ာဖတ္သူအမ်ားစုဟာ Prose Poem နဲ႔ ထိပ္တုိက္ရင္ဆုိင္လုိက္ရတဲ့အခါ အငုိက္မိသလုိ ျဖစ္သြားၿပီး ဘာျပန္ေျပာရမွန္းမသိဘဲ ျငင္းဆန္ရမွာလုိလုိ၊ လက္ခံရမွာလုိလုိနဲ႔ သုိ႔ေလာ သုိ႔ေလာ ျဖစ္ခဲ့ ပါတယ္။ ၂၀၁၃၊ ဇန္နဝါရီမွာေတာ့ ကဗ်ာဖတ္သူတစ္ခ်ဳိ႕ဟာ စကားေျပကဗ်ာေတြနဲ႔ အသားက်စျပဳေနၿပီ။ စကားေျပကဗ်ာ ဖတ္က်င့္ရေနၿပီလုိ႔ ေျပာရမလားပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ လူမ်ားစုမဟုတ္ဘဲ လူနည္းစုသာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေမာင္ယုပုိင္ရဲ႕ ေရွ႕က ကဗ်ာစာအုပ္ ႏွစ္အုပ္ေလာက္ အသံမထြက္ခဲ့ဘူးလုိ႔ ေျပာရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ဝန္ခံရရင္ ကၽြန္ေတာ္ကုိယ္တုိင္လည္း ဖတ္စက ေတာ္ေတာ္ အီလည္လည္ ျဖစ္ရပါတယ္။ ကဗ်ာစာအုပ္တစ္အုပ္လုံးကုိ မဆုိထားနဲ႔။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ ၿပီးဆုံးေအာင္၊ ကဗ်ာလုိင္းေတြ ေက်ာ္မသြားေအာင္ကုိ ေသခ်ာ အားစုိက္ဖတ္ရပါတယ္။ ပထမဆုံး ကဗ်ာလုိ႔ သိထားတဲ့ လုိင္းစီပုံနဲ႔ စကားေျပပုံစံ လုိင္းစီဟန္ အကြဲအျပားမွာ ကဗ်ာလုိ႔သိစိတ္နဲ႔ ဖတ္ေနရင္း စကားေျပတစ္ပုဒ္လုိ ျဖစ္သြားလုိက္၊ စကားေျပတစ္ပုဒ္လုိ ဖတ္ေနရင္းနဲ႔ ကဗ်ာအေျချပဳစကားလုံးအသုံးအႏႈန္းနဲ႔ စာသားပုိင္းျဖတ္ပုံ စတာေတြမွာ ကဗ်ာအျဖစ္ျပန္ေရာက္သြားလုိက္နဲ႔ ေတာ္ေတာ္အားစုိက္ထုတ္ရပါတယ္။ စာသားေတြ ျပည့္သိပ္ေနတဲ့ ကဗ်ာ အစုအေဝး ႀကီး တစ္ခုကုိ ခ်က္ခ်င္းကဗ်ာအျဖစ္လက္မခံခ်င္တာက တစ္ပုိင္း၊ စကားေျပကဗ်ာနဲ႔ ရင္းႏွီးစျပဳလာတာ မွန္ေပမယ့္ ကဗ်ာစာအုပ္တစ္အုပ္အျဖစ္ စုစည္းလုိက္တဲ့အခါမွာ အုိင္သြားေလ့ရွိတာက တစ္ပုိင္း။ အဲဒီလုိနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး ဖတ္ယူခဲ့ရ ပါတယ္။
            ေမာင္ယုပုိင္ဟာ ေခတ္ေပၚကေန ေခတ္ၿပိဳင္ကာလအၾကားမွာ ေတာက္ေလွ်ာက္ စမ္းသပ္ကဗ်ာေတြ၊ ဟုိက္ဘရစ္ ကဗ်ာ ေတြ၊ အယ္လ္ပီႏြယ္တဲ့ ကဗ်ာေတြ၊ ပုိ႔စ္ေမာ္ဒန္အေျချပဳကဗ်ာေတြ ေရးဖြဲ႔လာၿပီးတဲ့ေနာက္ ၂၀၁၃ မွာေတာ့ ကဗ်ာကုိ စကားေျပ နယ္ပယ္ထဲအထိ တုိးဝင္ျဖန္႔က်က္ေရးဖြဲ႔လာပါေတာ့တယ္။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကုိ စကားေျပဖြဲ႕စည္းမႈအလွနဲ႔ ဖုံးအုပ္ သုိဝွက္ၿပီး ကဗ်ာဖတ္သူ၊ စကားေျပဖတ္သူကုိ ျပန္ရွာခုိင္းပါတယ္။ စကားေျပထဲမွာ ကဗ်ာရဲ႕ အသံကုိထည့္ဖြက္ၿပီး ကဗ်ာဖတ္သူကုိ နားေထာင္ခုိင္းပါတယ္။ ေခတ္ေပၚတုန္းဆီက ကဗ်ာအလွဓာတ္နဲ႔ စမ္းသပ္ကဗ်ာ၊ ဟုိက္ဘရစ္ ကဗ်ာေတြ ဆီမွာ အသုံးျပဳခဲ့တဲ့ ကဗ်ာနည္းနာတကၠနိေတြဟာ စကားေျပကဗ်ာရဲ႕  ရုိးစင္းေျပျပစ္ေသာ အလွဓာတ္ေအာက္မွာ သုိသိပ္ ဝွက္ကြယ္စြာ လုိက္ပါၿပီး စကားေျပကဗ်ာဖတ္သူကုိ က်ီစယ္လန္႔ႏုိးလုိက္ပါတယ္။ ဘယ္လုိ အေၾကာင္းအရာလဲ။ ဘယ္လုိ တင္ျပမလဲ။ ဘယ္လုိကြယ္ဝွက္ထားမလဲ။ ဘယ္လုိ သဲလြန္စခ်န္ေပးမလဲ ဆုိတာေတြဟာ စကားေျပ ကဗ်ာရဲ႕ အသက္ပါပဲ။

“ ရုိးရွင္းပါတယ္။ ဘဝဟာ ရုိးရွင္းစြာ ေနထုိင္ရပါတယ္။ ရုိးရွင္းတဲ့ ဘဝမွာ ေနထုိင္ပါတယ္။ ျပာလြင္လြင္ ေကာင္းကင္ႀကီးေအာက္မွာ ကြင္းျပင္က်ယ္ေနရာလြတ္ႀကီးတစ္ခုနဲ႔ ဘဝဟာ ေျပာင္သလင္းခါ၊ ေလယူရာ ယိမ္းပါ ေလာက္ေအာင္ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးေပါ့။ ဘဝမွာ ရုိးတယ္မဟုတ္လား။ ရုိးရုိးပဲ။ ေတာသူေတာင္သားမ်ား သဘာဝ၊ ကမ္းထရီး စတုိင္လ္လုိ႔လည္း ေခၚႏုိင္၊ ဂႏုိင္္က်က်လည္း ေျပာလုိ႔ရ၊ ရွယ္ မဟုတ္ဘူး။ ေနရာက နယ္လုိ႔ ေခၚမယ္ဆုိလည္း ေခၚႏုိင္ ပါတယ္။ ရွင္းပါတယ္။ ဒီဘဝကုိပဲၾကည့္ ၊ မြန္းတည့္မွ အိပ္ရာက ထ၊ တဝတၿပဲစား၊ တေရးတေမာျပန္အိပ္၊ စာအုပ္ကေလးေတြ ကုိယ္တုိင္ထုိင္ခ်ဳပ္၊ ပလတ္စတစ္အဖုံးတပ္၊ ေရမခ်ဳိးခင္ ဒုိက္အႀကိမ္ ႏွစ္ဆယ္ထုိး၊ ကာ့ဖ္ကာထဲက လူပ်ဳိႀကီးလုိ အားအားရွိတုိင္း နဖူးကုိ လက္ဖဝါးနဲ႔ ရုိက္ေနရုံပဲေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေသြးအယားေျဖ၊ ၿပီးေတာ့ ေသြးသားအယားေျဖ၊ ၿပီးေတာ့မွ ဘယ္တုိက္ကုိ စာမူပို႔ရမလဲစဥ္းစား”
( ဘဝထက္ ရွင္းတာေတာင္ ဘဝေလာက္ မရွင္းဘူး ကဗ်ာမွ/ စကားေျပာကဗ်ာ စာအုပ္)

“ ရန္ကုန္ စေရာက္တဲ့ေန႔ကလုိပဲ ၊ ေရွာ့ခ္အႀကီးႀကီးနဲ႔ ၿမိဳ႕ထဲ ဝင္လာတယ္။ ရုတ္တရက္ တိတ္ဆိတ္၊ အေဆာက္အဦေတြ ရုတ္ခ်ည္းနိမ့္ဆင္း၊ ေျခာက္ကပ္သြားသေယာင္နဲ႔ ဟြန္ဒါဆုိင္ကယ္ေတြက်ေတာ့ အံ့ဖြယ္သေဘာက်စရာ ပလူပ်ံ၊ ငါ့ကုိ တင္ေခၚ သြားဖုိ႔အသင့္။ လူကေတာ့ လူသားတစ္ေယာက္ ဟုိမွာ ေခြးေလေခြးလြင့္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ငါဆုိတဲ့ လူသားတန္ဖုိးတစ္ေယာက္ကေတာ့ ခ်က္ခ်င္းပဲ ႀကီးထြား၊ တဖန္ျပန္ ရွင္သန္ထေျမာက္၊ ငါ့ကုိယ္ ငါ အခုမွ ျပန္ေတြ႔။ ငါ့ ‘ ေက်းဇူးႀကီးေပ တုိ႔ေဖေဖ’ ကုိ ငါ အခုမွ (စာေတြ႔မဟုတ္ဘဲ) လူေတြ႔ ျပန္ေတြ႔၊ ငါ့ ‘ အေမ့အိမ္’ ကုိ သူမရဲ႕ အရင္လုိ ေလာဘေရွ႕ထားလ်က္္ အဆုိးျမင္ အျပစ္တင္ ေရရြတ္သံမ်ားၾကားက ျပန္ေတြ႔။ နားပူတာေလာက္ေတာ့ ‘သား’ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီးခံႏုိင္သြားၿပီ၊ ဟုိမွာ မတရား ေက်ာပူခဲ့တာကုိး၊ ဒီမွာ ဆုိက္ကားဆရာအဆုံး ေပါ့ပါးၿပဳံးေပ်ာ္လွ်က္။ သိပ္အဆင္မေျပဘူးဗ်ကုိ  လက္ဖက္ရည္ဆုိင္မွာ စီးကရက္ေလးခဲၿပီး ေအးေအးလူလူ ညည္းညဴလွ်က္။”
(ၿမိတ္ျပန္ေရာက္ၿပီး သုံးနာရီ ကဗ်ာမွ/ စကားေျပကဗ်ာ ကဗ်ာစာအုပ္)

            ေမာင္ယုပုိင္ဟာ ဒီေလာက္နဲ႔ ရပ္မေနပါဘူး။ ကဗ်ာကုိ သူဘယ္လုိ ခ်ဲဲ႕ထြင္ရမလဲဆုိတာ အၿမဲစဥ္းစားေနတဲ့ ကဗ်ာဆရာ တစ္ေယာက္ပါ။ ၂၀၁၄၊ ဒီဇင္ဘာမွာ ေနဝုိင္ဝုိင္၊ လင္းဇင္ေယာ္၊ ႏုိင္ေဝတုိ႔နဲ႔အတူ “ပင္လယ္စာ” ကဗ်ာစာအုပ္၊ ၂၀၁၅၊ ေဖေဖာ္ဝါရီမွာ ေမာင္ယုပုိင္ + ကဗ်ာဆရာ ၄၄ ေယာက္နဲ႔ ႏွစ္ေယာက္တြဲကဗ်ာ (၄၀)၊ သုံးေယာက္တြဲကဗ်ာ (၂)ပုဒ္ ပါဝင္တဲ့ Double Poetry Project ကဗ်ာစာအုပ္္ ဆက္လက္ထြက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိႏွစ္ေယာက္တြဲ၊ သုံးေယာက္တြဲ ကဗ်ာေတြ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ ေခတ္ဦး ကတည္းက ရွိခဲ့ေပမယ့္ ဒီေန႔လုိ ေခတ္ႀကီးထဲမွာ ပုိမုိလြယ္ကူစြာ၊ ပုိမုိလြတ္လပ္စြာ၊ ပုိမုိ စုေပါင္းေရးဖြဲ႔လာၾကပါတယ္။ အဲဒီလို စုေပါင္း ေရးဖြဲ႕တဲ့ကဗ်ာေတြထဲမွာ မႏၱေလးလူငယ္ကဗ်ာဆရာ (၁၀)ဦးစုထုတ္တဲ့ “ ဒါကဗ်ာလား ဒါလား ကဗ်ာ” ကဗ်ာစာအုပ္နဲ႔ ေမာင္ယုပုိင္ တုိ႔ရဲ႕  “Double Poetry Project” ကဗ်ာစာအုပ္တုိ႔ဟာ ထင္ရွားပါတယ္။ တစ္ခုကြဲျပားတာက “ ဒါကဗ်ာလား ဒါလား ကဗ်ာ” ကဗ်ာ စာအုပ္ထဲက စုေပါင္းကဗ်ာေတြဟာ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္ စားပြဲဝုိင္းတစ္ခုမွာ ေတြ႔ဆုံၿပီး တစ္လွည့္စီေရးျဖစ္တဲ့ ကဗ်ာ ေတြ မ်ားေပမယ့္  DPP ကုိေတာ့ ေမာင္ယုပုိင္က ဦးေဆာင္ၿပီး Close Group တစ္ခုဖြင့္၊ ကုိယ္ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ လူငယ္ကဗ်ာဆရာ ေတြနဲ႔ တစ္ေယာက္စီကုိ ႏွစ္ေယာက္တြဲကဗ်ာတစ္ပုဒ္ေရး၊ သမာၻရင့္ကဗ်ာဆရာမ်ားဆီက ေခါင္းစဥ္ေတာင္းၿပီး အြန္လုိင္းဂရုေပၚ မွာတင္ အဆုံးသတ္ ေရးဖြဲ႔ထားတဲ့ ကဗ်ာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ဟာ ကဗ်ာဆရာႏွစ္ေယာက္ဆီက လာတဲ့ မတူညီတဲ့ အေတြး၊ မတူညီတဲ့ စကားလုံးတည္ေဆာက္ပုံ၊ မတူညီတဲ့ေရးဟန္ေတြနဲ႔ အခ်ဳိးက်က် ကဗ်ာေျမာက္သြားေအာင္ ဖန္တီးဖုိ႔ဆုိတာ လြယ္ကူတဲ့အရာမဟုတ္ပါဘူး။ အကယ္၍ ကဗ်ာေျမာက္လွတဲ့ကဗ်ာတစ္ပုဒ္အျဖစ္ ေရာက္ရွိ သြားၿပီ ဆုိရင္လည္း မတူညီတဲ့ အလွတရားကုိယ္စီနဲ႔ ေနာက္ထပ္အလွတရားအသစ္တစ္ခုကုိ ရရွိလုိက္တာမုိ႔ ထူးျခားဆန္းသစ္တဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ အျဖစ္ ရွင္သန္က်န္ရစ္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ DPP ဟာ ေအာင္ျမင္တဲ့ တြဲဖက္မႈတစ္ခုလုိ႔ပဲ ဆုိလုိက္ပါရေစ။ ကဗ်ာေတြ ေကာက္ႏႈတ္ျပတာထက္ ကဗ်ာစာအုပ္တစ္အုပ္ အျမန္ေျပးဝယ္လုိက္တာ ပုိေကာင္းမယ္လုိ႔ပဲ အႀကံျပဳခ်င္ပါတယ္။ မၾကာခင္မွာ ဒရာမာ ဇာတ္လမ္းတြဲ လာေတာ့မယ္ေလ။
            ေမလ၊ ၂၀၁၆ ရဲ႕ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပုိင္းေလးမွာပဲ ကဗ်ာဆရာ ေမာင္ယုပိုင္ရဲ႕ ဒရာမာ ကဗ်ာစာအုပ္ ႏွင္းဆီျဖဴ စာအုပ္တုိက္ကေန ထြက္ရွိလာပါတယ္။ ဒရမ္မာကဗ်ာတြဲအျဖစ္ ၁ ကေန ၇၀ အထိ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီကဗ်ာ စာအုပ္ထဲက တစ္ခ်ဳိ႕ကဗ်ာေတြကုိေတာ့ အြန္လိုင္းေဖ့ဘြတ္ခ္စာမ်က္ႏွာေပၚမွာ ေမာင္ယုပုိင္ေရးတင္ေနကတည္းက ဖတ္ၿပီး သား ျဖစ္ေနေပမယ့္ အစဥ္လုိက္ေတာ့ မဟုတ္ခဲ့ဘူး။ အခု ၁ ကေန ၇၀ အထိ အစဥ္လုိက္ တစုတစည္းတည္း ျပန္ဖတ္ လုိက္ရေတာ့ ကဗ်ာေတြဟာ အသစ္တဖန္ျပန္ေမြးဖြားလာသလုိ လတ္ဆတ္သစ္လြင္ေနတဲ့အျပင္ ဘဝအသစ္တစ္ခု တည္ ေဆာက္မႈ၊ မိသားစုတစ္စုအစျပဳမႈ၊ အိမ္ေထာင္သည္ဘဝျဖတ္သန္းမႈ စတာေတြအျပင္ မိသားစုဘဝ၊ အိမ္ေထာင္သည္ တစ္ေယာက္ရဲ႕ ေလာကအျမင္၊ ဘဝေနနည္း ေတြကုိပါ ကဗ်ာထဲမွာ ပါးပါးလွပ္လွပ္ကေလး ထည့္ျပသြားတာေတြကုိ သတိထားမိလုိက္ပါတယ္။

“လက္ထက္ပြဲ ခန္းမငွားဖု႔ိ ႀကိဳတင္စာရင္းေပးသြင္းရတယ္
စာေရးမေလးက ငါ့နာမည္ေမးၿပီး သူ႔ေဘးက ျပကၡဒိန္ေပၚမွာ
မင္နီနဲ႔ ေတးမွတ္လုိက္တယ္
သူ႕အတြက္ေတာ့ ကားလက္မွတ္ေရာင္းသေလာက္ပါပဲ
ကုိယ့္္အတြက္က ျပန္လမ္းမဲ့ ခရီး။”
                                                (ဒရာမာ ၁)

“ ႏွစ္ေယာက္သုံး ဗီရုိႀကီးမွာ ေသာ့အိမ္ပ်က္ခ်င္လာတယ္
မီးေခ်ာင္းေတြက ေဖ်ာ့ေတာ့လာ
ျပကၡဒိန္ဟာ ျမန္ဆန္စြာပဲ ေဟာင္းႏြမ္းသြားတယ္
မဂၤလာဦးတုန္းက ငါတုိ႔ဝယ္ခဲ့တဲ့ ပရုပ္လုံးေတြ ကုန္ၿပီေပါ့ကြာ

ဒါေတြဟာ တခါတပ္ဆင္ေနရာခ်ထားရုံနဲ႔ မၿပီး
အႀကိမ္ႀကိမ္ ျပဳရျပင္ရဦးမွာ ငါတို႔ေမ့ေလ်ာ့ခဲ့ပံု”
                                                (ဒရာမာ ၁၆)

မနက္ကအထိ ကေလးေခါင္းအုံးထြက္ဝယ္ဖုိ႔ စဥ္းစားတုန္း
သူမ တစ္နာရီအတြင္း ေဆးခန္းကုတင္ေပၚေရာက္လာ
ခြဲစိတ္မီးဖြားဖုိ႔ ႏွာေခါင္းပိုက္တန္းလန္းနဲ႔ ထုိင္ေစာင့္ရင္းအေတြးထဲ
ေသြးေတြ တုိးဝင္လာ
ဘဝဟာ ငါ့ဟမ္းဖုန္းျပကၡဒိန္ထဲ ဆြဲထားတဲ့ ဇယားအတုိင္းမဟုတ္
အားလုံးျပင္ဆင္စုေဆာင္းထားၿပီးမွ နီးရာလက္နက္ကုိင္စြဲရျပန္တဲ့ ခ်ဳံခုိတုိက္ခုိက္မႈ
                                                            (ဒရာမာ ၆၂)
            ဒရာမာ အစကုိ ဖတ္ရင္းနဲ႔ တစ္ပုဒ္ၿပီး တစ္ပုဒ္ လက္ကမခ်ခ်င္ေတာ့။ ဒရာမာ ေတြဟာ ေမာင္ယုပုိင္ရဲ႕ ေန႔စဥ္ မွတ္တမ္းပဲ ျဖစ္တယ္။ မဂၤလာေဆာင္ဖုိ႔ ရက္ေရြး၊ ဖိတ္စာေရြး၊ အဝတ္အစားေရြး၊ မိတ္ကပ္ျပင္၊ မဂၤလာေဆာင္၊ မဂၤလာေဆာင္ၿပီးေတာ့ ေနရထုိင္ရ အသားမက်ပုံ၊ ပ်ားရည္ဆမ္းခရီး၊ အိမ္ေထာင္သည္ဘဝ ဆရာနဲ႔တကြ နည္းလမ္းတက် ျဖစ္ခ်င္ပုံ၊ လင္နဲ႔မယားလွ်ာနဲ႔သြားျဖစ္ရပုံ၊ အဆင္မေျပမႈမ်ား၊ ဒီလုိနဲ႔ ကုိယ္ဝန္ရွိလာပုံ၊ သားတစ္ေယာက္ဘဝကေန မိဘ ဘဝစတင္အကူးအေျပာင္းကာလ။ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ဒရမ္မာဇာတ္လမ္းတြဲက တစ္ေန႔တည္း တစ္ထုိင္တည္း ၾကည့္ပစ္လုိက္ မိပါတယ္။ ေမာင္ယုပုိင္ရဲ႕ ကဗ်ာတည္ေဆာက္မႈမွာ အဲဒီကၽြန္းၿမိဳ႕ေလးကေန အခုစာအုပ္ ဒရာမာ အထိ ကဗ်ာဆုိင္ရာ စာအုပ္ေတြၿပီးရင္ ႏုိင္ငံျခားရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားေတြဟာ သူ႔အေပၚ အမ်ားဆုံးလႊမ္းမုိးေနရာယူထားပါတယ္။ သူ႔ကဗ်ာစာအုပ္ တုိင္းမွာ တီဗီဖန္သားျပင္ေတြ၊ တီဗီခ်ယ္နယ္ေတြ၊ ရုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းေတြဟာ သိသိသာသာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒါဟာ ကဗ်ာနည္းနာေတြ၊ ေမာ္ဒန္၊ ပုိ႔စ္ေမာ္ဒန္ေတြနဲ႔ မဆုိင္ဘဲ ကဗ်ာတည္ေဆာက္မႈ၊ ကဗ်ာျပဳလုပ္မႈမွာ ကဗ်ာဆရာအေပၚ လႊမ္းမုိးေလ့ရွိတဲ့ ျပင္ပရုိက္ခတ္မႈတစ္ခုကို ေျပာတာပဲျဖစ္တယ္။ အခု ဒရာမာ ဇာတ္လမ္းေတြက်ေတာ့ ေမာင္ယုပုိင္ဟာ သူ႔ဘဝတစ္ခုလုံးကုိ တီဗီဖန္သားျပင္ႀကီးထဲ ဆြဲသြင္းလုိက္တယ္။ သူျဖတ္သန္းခဲ့တဲ့ အိမ္ေထာင္သည္ဘဝ ေန႔ရက္ေတြဟာ ဒရာမာ ဇာတ္လမ္းတြဲေတြအျဖစ္ တစ္ပုိင္းၿပီး တစ္ပုိင္း တင္ဆက္ျပသလာခဲ့တယ္။ ဒရာမာ ၄၈၊ ဒရာမာ ၅၀၊ ဒရာမာ ၅၂၊ ဒရာမာ ၆ဝ၊ ၆၁ တျဖည္းျဖည္း ဇာတ္ရွိန္ျမင့္သြား၊ ရုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းတစ္ခုမွာဆုိရင္ ဇာတ္ရွိန္ အျမင့္ဆုံးအခန္း( Climax Sence) ေတြျဖစ္မယ့္ ဒရာမာ ၆၈၊ ဒရာမာ ၆၉၊ ဒရာမာ ၇၀ (Track 1)၊ ဒရာမာ ၇၀ (Track 2)။ အားလုံးၿပီးမွ အသက္ကုိ ဝဝျပန္ရွဴရတယ္။ ဒရာမာ ဟာ ဒရာမာ ဆုိတဲ့အတုိင္း ၾကည္ႏူးမႈ၊ ဝမ္းနည္းမႈ၊ စိတ္ပ်က္ အားငယ္မႈ၊ အလုိမက်မႈ၊ ေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြနဲ႔ တခန္းၿပီး တခန္း၊ ဇာတ္လမ္းတစ္ပုိင္းၿပီး တစ္ပုိင္း ကဗ်ာဖတ္သူကုိ အရသာရွိရွိ ထုိင္ရာမထေစဘဲ ဆြဲေဆာင္သြားႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေန႔စဥ္ၾကည့္ေနရတဲ့ Super Hero ေတြ၊ Avengers ေတြ၊ Political Corruption ေတြၾကားထဲမွာေတာ့  ဒရာမာ ဟာ ေအာင္ျမင္တဲ့ဇာတ္လမ္းတြဲ၊ ႏွစ္သက္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ ကဗ်ာစီးရီး တစ္ခုပါပဲ။ ေမာင္ယုပုိင္ဟာ အရုိးရွင္းဆုံးအေရးအသားနဲ႔၊ သူကၽြမ္းက်င္ပုိင္ႏုိင္တဲ့ စကားေျပကဗ်ာဆန္တဲ့ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔၊ သူ႔အေပၚလႊမ္းမုိးထားတဲ့ ျပင္ပရုိက္ခတ္မႈက အေတြ႔အႀကဳံေတြနဲ႔၊ သူ႔ရဲ႕ ရင့္က်င္မႈေတြ၊ သူရဲရင့္ခဲ့ပုံေတြ၊ သူရင္ဆုိင္ခဲ့ပုံ ေတြကုိ ဒရာမာမွာ ပုံေအာခဲ့ပါတယ္။ ဒရာမာ ေအာင္ျမင္ပါေစ။ ေမာင္ယုပုိင္လည္း ေန႔ရက္တုိင္းမွာ ပုိမုိေပ်ာ္ရႊင္စရာ ေကာင္းတဲ့ မိသားစု ဘဝေလးကုိ တည္ေဆာက္ႏုိင္ပါေစလုိ႔ ဆုေတာင္းေပးလုိက္ပါတယ္။

မင္းနဒီခ
၂၆၊ ၅၊ ၂၀၁

Monday, April 18, 2016

ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာခံစားမႈ



ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာခံစားမႈ
       
        ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာအေၾကာင္းမေျပာခင္ ေခတ္ေပၚအေၾကာင္း နည္းနည္းပါးပါးေတာ့ ေျပာရပါမယ္။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ ၁၉၇၀ မုိးေ၀ကဗ်ာေခတ္ကေန စတင္ခဲ႔ၿပီး ၁၉၉၀ ၀န္းက်င္တ၀ုိ္က္မွာ အားအေကာင္းဆုံးျဖစ္ခဲ့တဲ့ ကဗ်ာအမ်ားစုကုိ ဆုိလုိတာပါပဲ။ ဒီေန႔ေခတ္အထိလည္း အားေကာင္းေမာင္းသန္ ေရးေန၊ ေဖာ္ျပေနတုန္းပါပဲ။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ တနည္းေျပာရရင္ ပင္မေရစီး ကဗ်ာေပါ့။ ပင္မေရစီးဟန္ဆုိတဲ့ ေနရာမွာလည္း အေၾကာင္းအရာ ၊ ပုံသ႑ာန္တင္ျပပုံ၊ ဘာသာ စကားအဖြဲ႔အႏြဲ႔ စတာေတြအျပင္ ဆရာ ျမဇင္ တင္ျပခဲ့တဲ႔ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ ေယဘုယ်လကၡဏာ ေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။
           ေခတ္ေပၚကဗ်ာတည္ေဆာက္မႈမွာ ကဗ်ာေရးသူဟာ မိမိရဲ႕အတြင္းစိတ္ခံစားမႈ(၀ါ) ငါ ဗဟုိျပဳအေရးအသား၊ ျပင္ပကေန ႐ုိက္ခတ္ ထိေတြ႔လာတဲ့ အသိတရား၊ ေခတ္စနစ္နဲ႔ ၿမိဳ႕ျပအာ႐ုံခံစားမႈ စတာေတြေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကုိ တည္ေဆာက္ ပါတယ္။ စကားလုံးသုံးစြဲျခင္းနဲ႔ တည္ေဆာက္ပုံမွာ ကဗ်ာဆရာရဲ႕ ပါရမီအခံရွိမႈအေပၚမူတည္ၿပီး လွပေျပျပစ္မႈရွိခဲ့သေလာက္ ဘာသာစကားကုိ ၾကားခံမီဒီယာအဆင့္ထက္ပုိမုိၿပီး မသုံးစြဲခဲ့တာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာဟာ တစ္ပုဒ္လုံး ေျပျပစ္ ညီညႊတ္တဲ႔ စီးဆင္းမႈရွိတယ္။ ကဗ်ာဓါတ္ကုိ ဆုပ္ကုိင္ထားတယ္။
           ေခတ္ေပၚကဗ်ာနဲ႔အတူ ဒီဘက္ႏွစ္မ်ားမွာ အၿပိဳင္အားေကာင္းျဖစ္ထြန္းလာတဲ႔ ကဗ်ာေတြကိုလည္း သတိထားမိပါတယ္။ အမ်ားစုေတြ႔ရွိရတဲ႔ ေခတ္ၿပိင္ကဗ်ာေတြကေတာ့ Expremental, Hybrid, Collage, Lauguage, Conceptual, Prose Poetry နဲ႔ အေတြ႔ရနည္းတဲ့ ေခတ္ၿပိဳင္ ကဗ်ာေတြကေတာ့ Flart, Digital, Performent, Installation Poetry စတာ ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာ (Comtemporary Poetry) ဆုိတာ ပင္မေရစီး ေခတ္ေပၚကဗ်ာ အလြန္ ၂၀၀၀ ၀န္းက်င္ေနာက္ပုိင္းမ်ား အမ်ားဆုံး ေရးဖြဲ႔လာၾကတဲ့ ကဗ်ာအမ်ားစုကုိ ဆုိလုိတာပါ။ ေခတ္ၿပိဳင္ ဆုိတဲ့ စကားလုံးကုိ သုံးရတာ ျပႆနာတစ္ခုပါပဲ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လည္းဆုိေတာ့ ေခတ္ၿပိဳင္ဆုိတာ အခ်ိန္ကာလကုိ ေျပာတာလား။ ကဗ်ာဆုိင္နာ နည္းနာတကၠနိေတြကို ေျပာတာလား။ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ အသက္အရြယ္နဲ႔ မဆုိင္ဘဲ အတူတကြျဖတ္သန္းေနတဲ့သူေတြကုိ ေျပာတာလား စသျဖင့္ ေမးခြန္းေတြ ထုတ္စရာရွိႏုိင္တဲ့အျပင္ ပုံသ႑ာန္၊ အေၾကာင္းအရာ၊ တင္ျပပုံ၊ ဘာသာစကား သုံးစြဲမႈေပၚမွာလည္း ေမးခြန္းေတြ မ်ားစြာရွိပါတယ္။ ၾသစေၾတးလ်ကဗ်ာဆရာ လူး၀စၥအာမန္ကေတာ့  Contemporary Poetry ဆုိတာ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုခု၊ ေခတ္ကာလ တစ္ခုခုအေပၚမွာ မူတည္တာမဟုတ္ဘဲ အေရးအသား/ ျပဳလုပ္မႈအေနအထားေပၚမွာ အမွီျပဳေခၚဆုိတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ တစ္ေယာက္တည္းအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ေတာ့ ပင္မေရစီးဟန္နဲ႔ ကင္းလြတ္လာတဲ့ ကဗ်ာအမ်ားစုကုိ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာ စာရင္းထဲမွာ ထည့္ခ်င္ပါတယ္။ ဒါဟာ အၾကမ္းထည္ ဆန္ေကာင္းဆန္ႏုိင္ေပမယ့္ အခ်ိန္ ကာလၾကာျမင့္လာတာနဲ႔အမွ် ကြဲျပားျခားနားပိရိေသသပ္တဲ့ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာေတြကုိ ေတြ႔လာႏုိင္မယ္လုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။
           ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာမွာေတာ့ ကဗ်ာေရးသူဟာ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္လုံးမွာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာဟန္ရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပုံနည္းစနစ္ေတြကုိ အမ်ားစု ဆန္႔က်င္ လာတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ ကဗ်ာထဲမွာ ငါ ဗဟုိျပဳအေရးအသားကုိ ေရွာင္ၾကဥ္တယ္။ အကယ္၍ ကဗ်ာထဲမွာ ငါ ဆုိတာ ပါလာရင္လည္း အဲဒီ ငါဟာ ကဗ်ာေရးသူငါကုိ ရည္ညႊန္းတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ ကဗ်ာထဲက ငါ ကိုသာ ဆုိလုိရင္းျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ထဲမွာ ငါ မ်ားစြာကို ထည့္သြင္း ေရးဖြဲ႔ၿပီး အၿပိဳင္အဖြဲ႔ေတြကုိ ေရာေႏွာတင္ျပတာမ်ဳိးအထိ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ ကဗ်ာေတြမွာ single Voice ထက္ Multivoice ေတြကုိ ပုိုမုိေတြ႔ရွိရပါတယ္။  ဆရာေမာင္ျပည့္မင္း ရဲ႕ `ယခုမွစ တစ္၀က္ဆီ´ ကဗ်ာထဲမွာဆုိရင္ ကဗ်ာဆရာဟာ ဘယ္ေနရာ ဘယ္ရႈေထာင့္ကေန ပါ၀င္ပတ္သတ္ေနတယ္ဆုိတာကအစ စဥ္းစားစရာပါပဲ။ ဒါ့အျပင္ ကြင္းစကြင္းပိတ္ထဲက (ခင္ဗ်ား) ဆုိတဲ့သူဟာ ကဗ်ာ ဖတ္သူလား။ အျခားတစ္စုံတစ္ေယာက္လား။

ယခုမွစ တစ္၀က္စီ

ခင္ဗ်ားဗ်ာ ကၽြန္ေတာ့္ေနရာက စဥ္းစားၾကည့္ပါ
ေပ်ာ္ရႊင္ေနဆဲ ဆဲဆုိခံလုိက္ရသလုိ
အစ္ကို ညီေလးေနရာက ခံစားၾကည့္ပါအစ္ကုိရာ
မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ဘ၀ႏွစ္ခု သူမ ဘာလုိ႔ ေပါင္းစပ္ခ်င္ရတာလဲ
(ဒီေနရာမွာ ခင္ဗ်ား၀င္ရၿပီ)
ျပန္လည္ေခ်ပျခင္းၾကားႀကီးနဲ႔ ေရကုိယူ
အုိးကုိ မတုနဲ႔ ေမာင္တုိ႔ရာ
ျဖစ္တတ္တာေတြလည္း ျဖစ္ကုိ ျဖစ္တတ္လြန္း
မျဖစ္ႏုိင္တာေတြကလည္း ျဖစ္ကုိ ျဖစ္မလာႏုိင္ပါ
( ခင္ဗ်ား ၀င္ပါရျပန္ပါၿပီ)
ပစ္ခ်လုိက္ရမလား၊ ပစ္ခ်လုိက္ရမလား ဆုိတဲ့အသံ
ဘယ္သူတုန္႔ျပန္ခဲ့ဖူးပါသလဲ
ကုိယ္က ပစ္သာ ခ်လုိက္စမ္းပါဗ်ာ၊ ပစ္သာ ခ်လုိက္စမ္းပါဗ်ာ
အဲဒီလုိ တုန္႔ျပန္ဖူးပါရဲ႕၊ ေရႊထုပ္ႀကီးလုိခ်င္လုိ႔ပါ
(ခင္ဗ်ား ၀င္ပတ္သက္ရဦးေတာ့မယ္)
သစ္ခုတ္သမားဟာ ဘ၀တစ္သက္တာ ဗီလိန္ပါ
လမ္းဘားဂ်က္ဟာ လူၾကမ္းသ႐ုပ္ေဆာင္ပါ
သားကုိ ဆုိင္ကယ္ကယ္ရီမလုပ္ေစခ်င္ဘူး
သမီးကုိ အဲဒီဆုိင္မွာ သီခ်င္းမဆုိေစခ်င္ဘူး
ခဏေလးပါ ခဏေလးပါ
ေနပြင့္လာရင္ ေပ်ာ္စရာပါ
ခဏေလးေစာင့္ပါ ၀င္သူမ်ားအားလုံးေပ်ာ္ရမွာ။

                                      ေမာင္ျပည့္မင္း

          ထပ္ေျပာရရင္ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာေတြဟာ ကဗ်ာဆုိင္ရာ နည္းနာအမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ ထည္႔သြင္းေရာစပ္ ျပဳလုပ္လာတာကုိလည္း ေတြ႔ရွိ ရပါတယ္။ အမ်ားစု သုံးႏႈန္းၾကတာေတာ့ Laugage, Concept, Collage စတာေတြကို အမ်ားဆုံး ေရာစပ္အသုံးျပဳၿပီး ထူးျခားတဲ့ Hybrid, Expremental Poetry ေတြကုိ ျပဳလုပ္လာပါတယ္။ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာေရးသူအမ်ားစုဟာ Making ကုိ လက္ခံယုံၾကည္ၾကသူေတြပါပဲ။ ကဗ်ာဆုိတာ ျပဳလုပ္ျခင္းပဲ ျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ မၾကာခဏေျပာပါတယ္။ လက္ေတြ႔ဖန္တီးျပပါတယ္။ ကဗ်ာဆရာ လင္းရမၼာ ရဲ႕` ကားသေဘၤာ´ ဆုိတဲ့ ကဗ်ာထဲမွာဆုိရင္ ကဗ်ာဆရာဟာ Facebook ဆုိတဲ့ လူမႈကြန္ယက္မီဒီယာကေန ရရွိလာတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္တစ္ခုနဲ႔ ကဗ်ာကုိ အစျပဳတည္ေဆာက္လုိက္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တစ္ခုရွိတာက Facebook ဆုိတဲ့ လူမႈကြန္ယက္မီဒီယာကရရွိတဲ့ သတင္းဆိုတာ ယုံၾကည္လုိ႔ ရႏုိ္င္မလား။ ေသခ်ာရဲ႕လား။ ေနာက္တစ္ခုက ေ၀လကား တဲ့။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ပုံမွန္ၾကားဖူးေနက်စကားလုံးက ေရက်ခ်ိန္ ကုန္းေပၚမွာ တင္က်န္ ေနရစ္ခဲ့တဲ့ ေ၀လငါး။ အခု ကဗ်ာဆရာ သုံးထားတာက ေ၀လကား ဆုိေတာ့ Wales ျပည္နယ္က တင္ပုိ႔လာတဲ့ကားမ်ား ျဖစ္ေနမလားေပါ့။ ဘာသာစကားတည္ေဆာက္မႈအရ မွန္ကန္သလုိရွိေနတဲ့အျပင္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ကဗ်ာဆရာဟာ ကဗ်ာဖတ္သူကုိ ပထမဆုံး စာေၾကာင္း မွာတင္ အလုပ္လုပ္ေစပါေတာ့တယ္။ ေနာက္ထပ္ေတြ႔ရမွာက ေခတ္ၿပိဳင္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းအတြင္းက ျပႆနာေတြ၊ ထိတ္လန္႔အံ့ၾသစရာ ေတြကုိ အဆက္အစပ္မဲ့ ခ်ိတ္တြဲယွက္ေဖာက္ထားတဲ့ စကားေတြပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေန႔စဥ္ၾကားေန ျမင္ေနရတဲ့ စာသားေတြ စကားလုံး ေတြကုိပဲ ကဗ်ာဆရာက ဆက္စပ္တည္ေဆာက္ၿပီး ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ျပဳလုပ္သြားျခင္းပါပဲ။

ကားသေဘၤာ

ဆိပ္ကမ္းမွာ ေသာင္တင္ေနတဲ့ ေ၀လကားေတြကို ယမန္ေန႔ နံနက္ ၉း၂၈ က အၿပီးသတ္ ပင္လယ္ဆီ ျပန္ပုိ႔
Source: Facebook.com

အာေခါင္ျခစ္ၿပီး ဒုိးနတ္ေပၚ ျဖဴးေပးလုိက္တယ္
ရလာတဲ့ လုိအပ္ခ်က္ အေသးစားေတြဟာ ေျခမွာ တြဲေနတဲ့ အႀကီးစားဗုံးသီး
ထူးဆန္းအံ႔ဖြယ္ ၀က္ဘ္သတင္းေတြဟာ Google Reader ေပၚဆက္တုိက္ ခုန္တက္ေနဆဲ
အာ႐ုံေၾကာအားနည္းလာတဲ့ ရင္ခုန္ဖြယ္အခ်ိန္ေလးေတြ
တစ္မိနစ္စာ မ်က္စိမွိတ္လုိ႔ အားျပန္ယူတုိင္း
ေသဆုံးသြားတဲ့ ဆဲ ကုေဋကုဋာ
လက္မည္းႀကီးဟာ ေၾကာက္စရာပါ
အိမ္သာတက္လည္း ငါပဲ
ရႊံ႕ေတြကုိင္လည္း ငါပဲ
ထမင္းစားေတာ့လည္း ငါပဲ
အမယ္ေလး လက္မည္းႀကီး လက္မည္းႀကီး
မည္းနက္ေျပာင္ေမွာင္ မဟူရာ ပိတုန္းေရာင္ ေကသာထေနတဲ့ သူ႔ဆံသားေလးေတြ
အာရုံေၾကာအားနည္းလာတဲ့ ရင္ခုန္ဖြယ္အခ်ိန္ေလးေတြ
ဇာတ္လမ္းသြား ဂိမ္းထဲက အတြဲလုိက္ထြက္လာတဲ့ က်ည္ဆံေတြ
ကုိၾသဒိနိတ္ပြိဳင့္ေတြ အေသအခ်ာခ်ိန္ၿပီး ေခါင္းနဲ႔ပစ္တုိက္လုိက္
ေျခနဲ႔ ကန္ေက်ာက္လုိက္
ဆိပ္ကမ္းမွာတင္ ေသာင္ ေနေသးတဲ့ ေ၀လကားေတြ
အ၀လြန္လာတဲ့ ကမာၻႀကီးမွာ ေသစရာ ေသရာေတြ အမ်ားႀကီး
ဒီေန႔ မင္းကုိ ငါ သတ္ရလိမ့္မယ္
ေက်ာ္ပစ္လည္း အလြတ္ရေနတဲ့ ဇာတ္လမ္း။

                                                          လင္းရမၼာ

           ေနာက္တစ္ခုက ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာေရးသူေတြဟာ ဘာသာစကားရဲ႕ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ အဓိပၸာယ္ေတြကို အက်ဳိးရွိရွိ အသုံးျပဳၿပီး ကဗ်ာ ဖတ္သူကုိ လမ္းျပပါတယ္။ ကဗ်ာဖတ္သူဟာ ကဗ်ာရဲ႕အနက္အဓိပၸာယ္ကုိ စုပ္ယူလုိရင္းကေန ကဗ်ာဆရာရဲ႕ ဘာသာစကားသုံးစြဲမႈ၊ စကားလုံးေဆာ့ကစားမႈ၊ ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေစမႈေတြေနာက္ကုိလုိက္ရင္း ကဗ်ာရဲ႕အျပင္ဘက္ကုိ ေရာက္မွန္းမသိ ေရာက္သြားတာမ်ဳိး ေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါဟာ ကဗ်ာဖတ္သူကုိ အလုပ္ေပးျခင္း (၀ါ) ကဗ်ာရဲ႕ အျပင္ဘက္က သိမႈဆီကုိ အေရာက္သြားေစလုိျခင္း လည္း ျဖစ္တယ္ လုိ႔ ထင္မိပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ျမင္မိတာက ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာေတြမွာ သုံးစြဲေလ့ရွိတဲ့ ပုိင္းစစိတ္မႊာျခင္း ( Fragmentation)  နဲ႔  တြဲစပ္ခ်ိတ္ယူျခင္း (Juxtaposition) ေတြပါပဲ။ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာေတြဟာ Collage ျပဳလုပ္ ျခင္းကုိ စိတ္၀င္စားတယ္။ မတူကြဲျပားျခားနားတဲ႔ အေၾကာင္းအရာေတြ၊ ျမင္ကြင္းေတြ၊ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကုိ စုစည္းၿပီး အဲဒီအရာေတြနဲ႔မသက္ဆုိင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာနယ္ပယ္ တစ္ခုဆီကုိ အေရာက္ ပုိ႔ခ်င္တာမ်ဳိးကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။


နစ္ျမွပ္ျခင္း

အရင္ဦးဆုံး ေရပူစီေဖာင္းေလးေတြ မ်က္စိထဲျမင္ေယာင္မိတယ္
ေနာက္ the Piano စႏၵယားႀကီးနဲ႔ အတူ ေဖာက္ျပန္တဲ့ မယားျဖစ္သူကုိ ေရထဲ နစ္ျမွပ္ေစတဲ့ ျပကြက္
သံတန္ခ်ိန္ေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ထားတဲ့ Titanic
သေဘၤာႀကီး  တအိအိေရထဲ နစ္သြားပုံ ျမင္ကြင္းေတြဟာ သ႐ုပ္ေပၚလြန္းၿပီး
မျမင္ရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြရဲ႕ နစ္ျမွပ္ျခင္းေခါင္းစဥ္ေအာက္ သြင္းယူႏုိင္ဖြယ္ရာ
က်ဳပ္က အ တယ္၊ န တယ္၊ ထူ တယ္၊ ထုိင္း တယ္
အဲဒီမွာ စကားပုံေတြ ကားထြက္လာတယ္
ဗူးေတာင္းနစ္၍ ေဇာင္းျခမ္းေပၚတယ္တဲ႔ ပတၱျမားမွန္ရင္ ႏြံမွာ ဘယ္နစ္မလဲ
၀ါးနဲ႔သာ ကူထုိးလုိက္ေတာ့ ေရနစ္ေနသူကုိ အသာကေလး မယူသြားကာ
ထူးခၽြန္ေအာင္ျမင္သူရဲ႕ ဘ၀ဇာတ္လမ္း
ေဟ့ ဒီမွာ ရာသီဥတုအေျခအေနေတြနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းလာရင္ ငွက္ေတြကုိသာ ေရြးလုိက္ပါ
၁၀ ရက္ေလာက္ စမ္းသုံးၾကည့္ပါ ႏွစ္မ်ဳိးလုံး ရွိေနတာကုိ ႏွစ္သက္ပါ
ဂၽြန္ဟင္နရီဖာ့သည္ ပုိးေကာင္မ်ားကုိ ေက်ာက္ပန္းေတာင္းနယ္ ဆားတုံးရြာ ေဒၚဗုံတုတ္ ပုရပုိက္အမွတ္ ၂ အရ ကုိလွေရႊတုိ႔က ကြ်န္ေတာ့္ကုိ ခင္မင္သည္ဟု ယူဆပါတယ္ဟု ယူဆပါတယ္ဟု ယူဆပါတယ္ တျဖည္းျဖည္းနစ္ဆင္းသြားလုိက္တာ ျပႆနာစုံလုံးကုိ သိမ္းက်ဳံးၿပီး ဆြဲနစ္လုိက္မတတ္ ေရပူေပါင္းေလးေတြ ပလုံစီလုိက္ကာ လူထုနဲ႔ အေတာ္ကုိ ကင္းကြာေနတဲ့အျပင္ ေျခသလုံးအိမ္တုိင္ တစ္ပူေပၚႏွစ္ပူ ဆင့္သတဲ့ သိၿပီ ေလာကႀကီးဟာ လုံး၀စိတ္၀င္စားစရာ မေကာင္းတဲ့အျပင္ ေတာ္ေတာ္ပ်င္းစရာေကာင္းေပတာပဲ တဲ့

                                                                                                ခင္ေအာင္ေအး

           ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာဟာ ကဗ်ာဖတ္သူကုိ အၿမဲတမ္းေမးခြန္းေတြ ထုတ္တယ္။ ကဗ်ာေရးသူဟာ အရာရာ တစ္ထစ္ခ် အမွန္တရားလုိ႔ မယူဆဘဲ အရာရာကို သံသယအျမင္နဲ႔ပဲ ၾကည့္ပါတယ္။ ကဗ်ာဆရာဟာ သူေရးလုိက္ တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကုိ အမွန္လုိ႔ မယူဆေစခ်င္ဘူး။ ကဗ်ာဖတ္သူ ကုိယ္တုိင္ သိမႈတည္ေဆာက္ေစတယ္။ ပုံသ႑ာန္အေနနဲ႔ ေျပာရရင္လည္း ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာဟာ ယေန႔လက္ရွိ အမ်ားဆုံး ေတြ႔ေနရတဲ့ အလ်ားလုိ္က္ စာမ်က္ႏွာ အျပည့္စီတဲ့ ပုံသ႑ာန္ကုိ အမ်ားဆုံးေတြ႔ရွိရၿပီး အဲဒီပုံသ႑ာန္ဟာ Prose Poem ကေန ျမစ္ဖ်ားခံတယ္ လုိ႔လည္း ယူဆမိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလုိ အလ်ားလုိက္ အျပည့္စီလုိက္တာနဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာ ျဖစ္သလားဆုိတဲ့ ေမးခြန္းပါ။ မဆုိင္ပါဘူး။ အထက္မွာ ကြ်န္ေတာ္လက္လွမ္းမီသေလာက္ ခ်ျပေပးခဲ့တဲ့ ကဗ်ာေတြဟာ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာေတြပါပဲ။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာမွာ သူ႔ရဲ႕ အလွဓါတ္ ရွိသလုိပဲ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာဟာလည္း သူ႔ရဲ႕ ေခတ္ၿပိဳင္ျဖစ္မႈ သီးျခား အလွဓါတ္ေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တစ္ခ်ဳိ႕ကဗ်ာဆရာေတြ လက္ရွိ ေရးသားေနတဲ့ ေခတ္ၿပိဳင္ ကဗ်ာေတြမွာ ပုံသ႑ာန္အရပဲ ေျပာင္းလဲမႈရွိတဲ့ ေခတ္ေပၚကဗ်ာေတြအျဖစ္လည္း ေရာေႏွာပါ၀င္ေနတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာနဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာရဲ႕ သိသာျခားနားတဲ့ အလွဓါတ္ကေတာ့ ဘာသာစကားအေပၚ လက္ခံသုံးစြဲျခင္းပါပဲ။ ဥပမာ-ေဇယ်ာလင္း၊ လူဆန္း၊ လူလန္းတုိ႔ရဲ႕ ကဗ်ာေတြကုိ ဖတ္ၾကည့္ရင္ ဘာသာစကားဆန္းျပားစြာ သုံးစြဲထားတာေတြ၊ ဘာသာစကား လက္တစ္ လုံး ျခား လုပ္တာေတြ၊ ဘာသာစကားအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္ထားတာေတြအမ်ားႀကီးကုိ ဖတ္မိမွာပါ။ အခု ကၽြန္ေတာ္ တင္ျပထားတာေတြ အားလုံး က ကၽြန္ေတာ္ေလ့လာမိသေလာက္ ကၽြန္ေတာ္ျပန္တည္ေဆာက္ထားတဲ့ သိမႈသက္သက္ပါပဲ။ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာဆုိတာ ဒီထက္ ပုိမုိက်ယ္ျပန္႔ နက္႐ႈိင္းပါတယ္။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ စတင္တည္ေဆာက္စကာလမွာ ခက္ခဲပင္ပန္းခဲ့သလုိပဲ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာလမ္းေၾကာင္းဟာ လြယ္ကူေခ်ာေမြ႔ လိမ့္မယ္လုိ႔ေတာ့ မထင္ပါဘူး။ အထက္က ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ကဗ်ာေတြနဲ႔ စာသားေတြက ကၽြန္ေတာ့္သိမႈအနည္းငယ္ရွိသေလာက္နဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ၾကည့္ မိျခင္းသက္သက္ပါပဲ။  လြတ္လပ္စြာ ကြဲလြဲႏုိင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာကုိ ဘယ္လုိခ်ဥ္းကပ္မလဲ။ ဘယ္လုိ နားလည္မႈ တည္ေဆာက္မလဲ။ ဘယ္အခ်ိန္ ကာလအထိ ေခတ္ၿပိဳင္ကဗ်ာရဲ႕ လႊမ္းမုိးဖမ္းစားမႈကုိ ခံေနရဦးမလဲဆုိတာ ဒီဘက္ႏွစ္မ်ားမွာ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ ေမးမိတဲ့ ေမးခြန္းမ်ားပါပဲ။ အားလုံးကုိ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

မင္းနဒီခ

(ကုိးကား။           ။ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ရွိေသာ ေခတ္ၿပိဳင္ျမန္မာကဗ်ာအလားအလာ- ေဇယ်ာလင္း)

ေရဦးမဂၢဇင္း၊ အမွတ္ ၄၊ ၂၀၁၅