Showing posts with label အမွာစာ. Show all posts
Showing posts with label အမွာစာ. Show all posts

Friday, June 9, 2017

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄ ေကာင္းကင္

ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄ ေကာင္းကင္

ခ်စ္သူေရ
သံသယတိမ္တိုက္ေတြကုိ နားလည္မႈနဲ႕ ဖယ္ရွား
၀မ္းနည္းမုိးသားေတြကို ေျဖသိမ္႕ျခင္းေလေျပနဲ႕ တြန္းထုတ္
ေလာကဓံတရားကုိ ရဲရဲရင္ဆုိင္လက္တြဲထား
အျပာေရာင္ေနာက္ခံခ်စ္ျခင္းတရားမွာ
ရုိးသားျဖဴစင္တဲ႕ တိမ္တုိက္ေတြသာရွိပါေစ

ခ်စ္သူေရ
ခ်စ္ျခင္းတရားဟာ အဆုံးမဲ႕ေကာင္းကင္
ျမတ္ႏုိးမႈဟာ ေရတြက္မကုန္ႏုိင္တဲ႕ ၾကယ္စင္မ်ား
ကမာၻတည္မဲ႕ သစၥာတရားဟာ
တုိ႕ႏွစ္ေယာက္ၾကားမွာ ေနေရာင္လုိ ထြန္းလင္းေစ
လေရာင္လုိ ေအးျမေစ

ခ်စ္သူေရ
ဤမွန္ေသာ သစၥာစကားနဲ႕
ဆုေတာင္းတုိင္းလည္း  ျပည္႔ပါရေစ
ၾကယ္ေတြကို ႀကိဳးနဲ႕သီ
ေကာင္းကင္ကုိ ျဖန္႕ခင္း
ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းေတးတစ္ပုဒ္နဲ႕
မင္းေျခေတာ္ရင္းမွာ ခစား
ဘ၀ဆက္တုိင္း မင္းအပါးေတာ္ၿမဲျဖစ္ပါရေစ

မင္းနဒီခ



Wednesday, May 6, 2015

`ေငြခ႐ု ေဇယ်တု ေကာင္းတဲ့ အမႈေတြနဲ႔´ - စံညိမ္​းဦး

`ေငြခ႐ု ေဇယ်တု ေကာင္းတဲ့ အမႈေတြနဲ႔´



၁။
 ျမန္မာႏုိင္ငံ စာေပသမုိင္းေခတ္ေတြကုိ ၾကည့္ပါက အင္မတန္စိတ္၀င္စားစရာေတြ ရွိပါတယ္။ ဂႏၴ၀င္ေခတ္မ်ားလုိ႔ ဆုိတဲ့ ထီးနန္းၾကငွာန္းနဲ႔ ဘုန္းေတာ္ဘြဲ႕မ်ားအထူးျပဳရာစု ေနာက္ပုိင္း မႏၲေလးေခတ္ ၁၈၈၅ ပါေတာ္မူခ်ိန္က စလုိ႔ ေခတ္ တစ္ခုကုိ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ သမုိင္းေခတ္မ်ားနဲ႔ ျဖတ္သန္းအႏုပညာရွင္မ်ားၾကားက ေပၚထြက္လာတဲ့ စာေပဟာ မုိးေပၚက က်လာတာ မ်ဳိးမဟုတ္ပါဘူး။ ေခတ္ကာလရဲ႕ ႐ုိက္ခတ္မႈတစုံတရာနဲ႔ အၿမဲဆက္စပ္ေနတာဟာ ဓမၼတာပါပဲ။ ဗမာကဗ်ာရဲ႕ လာရာဟာလည္း ထီးရိပ္နန္းရိပ္ေအာက္က ထြက္လာရာကေန ကုိလုိနီေခတ္မွာ အေတြးအေခၚစတင္ခ်ဲ႕ထြင္လာတယ္လုိ႔ ယူဆၾကပါတယ္။ အစဥ္အလာပုံသဏၭာန္နဲ႔ အစဥ္အလာေတြးေခၚမႈမ်ားကေန ေရြ႕လ်ားလာခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အစဥ္အလာပုံသဏၭာန္ကုိ စြဲကုိင္ေပမယ့္ ခ်ဲ႕ထြင္ခဲ့သလုိ အေတြးအေခၚဘက္မွာလည္း `လူထု´ အေျချပဳရေကာင္းမွန္း သိလာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ မည္သည့္ႏုိင္ငံမဆုိ `အသစ္´ ဖန္တီးတာဟာ`လူငယ္´ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဗမာကဗ်ာရဲ႕ တုိး တက္မႈဟာလည္း အဲဒီေခတ္ ဗမာလူငယ္တုိ႔ရဲ႕ ဆန္းသစ္မႈ ေက်းဇူးပါပဲ။ ၀ံသာႏုေခတ္မွာ ဆရာႀကီး သခင္ကုိ္ယ္ေတာ္မႈိင္း၊ ေခတ္စမ္းေခတ္မွာ မင္းသု၀ဏ္၊ ေဇာ္ဂ်ီ၊ စာေပသစ္ေခတ္/ တာရာေခတ္မွာ ဒဂုန္တာရာ၊ မုိးေ၀ေခတ္မွာ ေမာင္ေလးေအာင္၊ ေမာင္သင္းခုိင္ စသျဖင့္၊ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ ၉၀ ခုႏွစ္မ်ားမွာ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္၊ ေအာင္ခ်ိမ့္ စသျဖင့္၊ အဲဒီကေနမွ ယေန႔ကာလ ကဗ်ာေခတ္မ်ားကုိ ေတြ႕ၾကရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ပုိင္းျခား ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ဗမာလူငယ္ေတြဟာ အေရးေတာ္ပုံႀကီးေတြကုိ ျဖတ္သန္းခဲ့ၾကရၿပီး အဲဒီေခတ္ အေရးေတာ္ပုံႀကီးတစ္ခုၿပီးတုိင္း အေတြးအေခၚဆုိင္ရာမ်ား ျဖစ္ထြန္း က်ယ္ျပန္႔လာတတ္ကာ ဖန္တီးတဲ့ စာေပ/ ကဗ်ာအေပၚမွာ ႐ုိက္ခတ္တယ္လုိ႔ ယူဆခ်င္ပါတယ္။ ဘယ္လုိ အေရးေတာ္ပုံႀကီးေတြကို ႀကံဳခဲ့ ျဖတ္သန္းခဲ့ ၾကရပါသလဲဆုိတာဟာလည္း စိတ္၀င္စားစရာျဖစ္ပါတယ္။

၂။
 ၁၈၈၅ ပါေတာ္မူေႏွာင္းပုိင္း ၀ံသာႏုေခတ္ကုိ ျဖတ္သန္းရင္း တစ္စတစ္စ႐ုန္းကန္ရင္း (က) (၁၉၃၈-၃၉ အေထြေထြ သပိတ္ႀကီး) ၁၃၀၀ ျပည့္ အေရးေတာ္ပုံနဲ႔ (ခ) ၁၉၄၅ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရး ဆုိတဲ့ ဖက္ဆစ္အေရးေတာ္ပုံႀကီး ႏွစ္ရပ္ ဟာျဖင့္ လူငယ္မ်ားၾကားမွာ အမ်ဳိးသားေရး၊ လြတ္လပ္ေရး၊ ဒီမုိကေရစီေရး၊ ညီညြတ္ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဆုိရွယ္လစ္ေရး ဆုိတဲ့ ခံစားခ်က္ေတြကုိ ႏႈိးဆြခဲ့သလုိ ဖန္တီးတဲ့ စာေပကဗ်ာမ်ားဟာလည္း အဲဒီ ႐ုိက္ခတ္ခ်က္မ်ားနဲ႔အတိ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ (ဂ) ၁၉၄၈ လြတ္လပ္ေရး ေခတ္နဲ႔ ေႏွာင္းပုိင္း တုိင္းျပည္တည္ေဆာက္ေရးနဲ႔အတူ ျပည္တြင္းစစ္ဟာ အာဏာရ လူတစ္စုရဲ႕ စနက္နဲ႔ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ဖူးပြင့္စ ဒီမုိကေရစီနဲ႔အတူ အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံေတာ္မ်ား ျပန္လည္တည္တဲ့ ေခတ္ကာလထဲ ပဋိပကၡမ်ားစြာဟာ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကာလရဲ႕ စာေပကဗ်ာသမားမ်ားကုိ လူးလြန္႔ေစတဲ့ ခံစားခ်က္ကေတာ့ ျပည္တြင္း စစ္ရပ္စဲေရး၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမုိကေရစီေရး၊ ဆုိရွယ္လစ္ေရးေတြပါပဲ။ ဖဆ ဆုိရွယ္အုပ္စုနဲ႔ စစ္အုပ္စုတုိ႔ရဲ႕ လက္၀ါး ႐ုိက္အစမ္းအာဏာသိမ္းမႈကေတာ့ျဖင့္ ဗမာျပည္ရဲ႕ ၾကမၼာကုိ အေမွာင္ထဲမွာ လုံးလုံးဆုံးပါးေစခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ (ဃ) ၁၉၆၂ ေနာင္ျပည္တြင္းျပည္ဆုိရွယ္လစ္မ်က္ႏွာဖုံးနဲ႔ အေယာင္ေဆာင္ စစ္အုပ္စုရဲ႕ အာဏာသိမ္းျခင္းျဖစ္စဥ္ ႐ုိက္ခတ္ခ်က္ ကေတာ့ မဆုိစေလာက္ စာေပလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ သေရာႀကီးခုိင္းခဲ့၊ ေသဆုံးခဲ့ရေတာ့တာပါပဲ။ ကဗ်ာဆရာမ်ားဟာ ဘာေတြ ခံစား၊ ဘာေတြေရးဖြဲ႕ၾကတယ္ဆုိတာကုိေတာ့ အထူးမေျပာလုိေတာ့ပါဘူး။ ၁၉၆၂ ဇူလုိင္ ၇ မွာကုိပဲ ပြဲဦးထြက္ လူသတ္ပြဲကုိ က်ဴးလြန္လုိ႔ စစ္အာဏာရွင္ရဲ႕ ဘီလူးဆုိင္းဆင့္သံဟာ မင္းသားမ်က္ႏွာဖုံးကြာက်ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိနဲ႔ ၇၄၊ ၇၅၊ ၇၆ စစ္အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္တုိက္ပြဲ၀င္ႏွစ္ေတြကုိ ကဗ်ာဆရာေတြလည္း ျဖတ္သန္းရင္ဆုိင္ၾကရပါတယ္။ အေရးအႀကီး၁၃၀၀ ျပည့္အေရးေတာ္ပုံႀကီးရဲ႕အဆက္လို႔ ဆုိႏုိင္တဲ့ (င) ၁၃၅၀ ျပည့္ ၁၉၈၈ ရွစ္ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံႀကီးဟာလည္း ကဗ်ာ မ်ဳိးဆက္ တစ္ဆက္ကုိ ေပၚေပါက္ေစခဲ့ပါတယ္။ ရွစ္ေလးလုံးမ်ဳိးဆက္ေတြဟာ ၉၀ ခုႏွစ္ေတြမွာ ပုိမုိသည္းထန္စြာ ဖူးပြင့္ခဲ့ၾက ပါတယ္။ စာေပကင္ေပတုိင္ေတြ မ်က္စိေအာက္မွာ ပုိမုိက်ယ္ျပန္႔လာတဲ့ ပုံသဏၭာန္ေတြ၊ ပုိမိုသိပ္သည္းလွ်ဳိ႕၀ွက္တဲ့ နိမိတ္ပုံ၊ စကားလုံးေတြနဲ႔ ေရွာင္တိမ္းရင္း ကုိယ့္ခံစားခ်က္ကုိ ေဖာ္ထုတ္ေျပာဆုိခဲ့ၾကရပါတယ္။ အေတြးအေခၚအားျဖင့္ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ ဆန္႔က်င္ျခင္းနဲ႔အတူ လြတ္လပ္ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမုိကေရစီေရးမ်ား ျဖစ္သလုိ တဖက္မွာလည္း တဆင့္ခံ ႐ုိက္ခတ္ ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ပုဂၢလိကမြန္းၾကပ္မႈမ်ားနဲ႔ ထြက္ေပါက္မဲ့ေ၀ဒနာလုိ႔ ယူဆမိပါတယ္။ လူငယ္ထုကုိ ၆၂ အာဏာသိမ္းအစုိးရက ဘိန္းကင္းကေဇာ္နဲ႔ လမ္းသူရဲ ေခါင္းစဥ္တပ္ ဖ်က္ဆီးဖုိ႔ စီစဥ္ခဲ့သလုိ ၈၈ အာဏာလႊဲသိမ္းစစ္အုပ္စုဟာလည္း စုံလင္လွစြာ ေသာ နည္းလမ္းေပါင္းစုံနဲ႔ သတ္တာပါပဲ။ အဓိ္ကအားျဖင့္ေတာ့ ‘ အစုိးရဆန္႔က်င္ေရးကင္းစင္ေရး´ ပါပဲ။ လူငယ္ထု အေတြးအေခၚကုိ ေ၀၀ါးေအာင္၊ သမုိင္းသိစိတ္ မ်ဳိးဆက္ပ်က္သုန္းေအာင္ မည္မွ်ေဆာင္ရြက္ေစခဲ့ၾကေပမူ သတ္၍မေသ ခဲ့တာဟာ သမုိင္းသက္ေသေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ကဗ်ာအုပ္စုမ်ားကုိလည္း ထုိနည္းအတုိင္း ပုံသြင္းဖုိ႔ ႀကိဳးစားခဲ့ေပမယ့္ အမွန္တရားျမတ္ႏုိးမႈ၊ မတရားမႈကုိ ဆန္႔က်င္ျခင္း ကဗ်ာ့ပင္မစိတ္ဓာတ္ဟာ ပြင့္ခဲ့တာပါပဲ။ အစိုးရအႀကိဳက္ ကဗ်ာအုပ္စုေတြ၊ ျပည္သူေက်ာခုိင္း ကဗ်ာအုပ္စုေတြ မ်ားျပားစြာ ေပၚထြန္းတည္ရွိခဲ့ေပမယ့္ ေခတ္ကာလမ်ားဟာ သမုိင္းအမႈိက္ေတြကုိ ခ်န္ထားခဲ့တာဟာလည္း သတိျပဳစရာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပန္ခ်ဳပ္ရရင္ ေခတ္ကာလနဲ႔ ကင္းကြာၿပီး၊ သမုိင္းေခတ္နဲ႔ ကင္းလြတ္ၿပီး ကဗ်ာဟာ မေနထုိင္ခဲ့တာဟာျဖင့္ ဗမာျပည္ရဲ႕ သီးျခား၀ိေသသနဲ႔ ထူးျခားမႈဆုိတာပါပဲ။ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ကမၻာမွာ ေခတ္မမီေတာ့ဆုံး စစ္အာဏာရွင္အစုိးရလက္ေအာက္တုိင္းျပည္အနည္းစုထဲမွာ ဗမာျပည္ဟာ ကံဆုိးစြာနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနခဲ့ရသလုိ အဲဒီအစုိးရမ်ဳိးေအာက္က ကဗ်ာ၊ ကဗ်ာဆရာနဲ႔ အေတြးအေခၚဟာလည္း စစ္အာဏာရွင္ အစုိးရ လက္ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ေရးကလြဲလို႔ က်န္တဲ့ ကြန္႔ျမဴးမႈမွန္သမွ်ဟာလည္း အရွည္သျဖင့္ ဆုပ္ကုိင္လုိ႔ မျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ သမုိင္းေပးအေျခအေနအရကုိပဲ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အၾကပ္အတည္းနဲ႔ ေ၀ဒနာနဲ႔ မတရားမႈဆန္႔က်င္ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရး၊ ဒီမုိကေရစီအေရး၊ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ေရး ဆုိတာေတြဟာ ျဖစ္တည္ခဲ့ရပါတယ္။

၃။
 ကဗ်ာဆရာဟာ အၾကမ္းအားျဖင့္ ႏွစ္မ်ဳိး ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ` သမုိင္းသိစိတ္´ ရွိတဲ့ ကဗ်ာဆရာနဲ႔ `သမုိင္း သိစိတ္´ မဲ့တဲ့ ကဗ်ာဆရာပါပဲ။

၄။
 ပုံသဏၭာန္နဲ႔ အေၾကာင္းအရာ အျငင္းပြားခဲ့မႈေတြ၊ အေၾကာင္းအရာနဲ႔ ပုံသဏၭာန္ အခ်င္းမ်ားခဲ့မႈေတြရဲ႕ အေျခခံဟာ သမုိင္းေခတ္ အခ်င္းအရာေတြရဲ႕ ခံယူမႈအဆက္ေတြလုိ႔ စဥ္းစားမိသလုိ ေက်ာ႐ုိးေတြလုိ႔ ယူဆခ်င္မိပါတယ္။

၅။
 စာေပကုိ ႏုိင္ငံေရးရဲ႕ ႐ုိက္ခတ္ခ်က္၊ ေခတ္ရဲ႕ ႐ုိက္ခတ္ခ်က္လုိ႔ သေဘာမွ်ရင္ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အျမင့္ပ်ံ အေ၀းျမင္ မယ္လုိ႔လည္း နားလည္မိပါတယ္။ အျငင္းပြားလုိမယ့္ `ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ အႏုပညာ´ကုိေတာ့ျဖင့္ `ယင္အန္း´မွာပဲ ျပန္ေလ့လာဖုိ႔ ဆုိခ်င္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ဆရာ ဒဂုန္တာရာ ေျပာတဲ့ `ဒီကေန႔ တုိင္းျပည္အဆုိးအေကာင္းသမုိင္းဟာ တုိ႔ဗမာသခင္မ်ားရဲ႕ ဆုိးေကာင္းသမုိင္းပါပဲ´ ဆုိတာကုိ စာေပနဲ႔ ဆက္စပ္ခ်င္ပါတယ္။ `မႈိင္း၊ ဆန္း၊ ဟိန္း´ တုိ႔ဗမာနဲ႔ ` ဗစိန္၊ ထြန္းအုပ္´ တုိ႔ဗမာရဲ႕ အဆက္ဟာ ဒီကေန႔ ဒီမုိကေရစီ လုိလာသူမ်ားနဲ႔ စစ္အုပ္စုမ်ားကုိ စီးဆင္းခဲ့တယ္လုိ႔ ယူပါတယ္။ ရွင္းေအာင္ဆုိရရင္ လက္၀ဲဂုိဏ္းနဲ႔ လက္ယာဂုိဏ္း၊ ထုိမွ လက္၀ဲဂုိဏ္းနဲ႔ လက္ယာ +စစ္အုပ္စုဂုိဏ္္း၊ ထုိမွ စစ္အာဏာရွင္ ဆန္႔က်င္ေရးနဲ႔ စစ္အုပ္စု(ဗုိလ္ေန၀င္းမွသည္ ဗုိလ္သိန္းစိန္) စသျဖင့္ ေျခရာအၾကမ္းဖ်ဥ္း ေကာက္ၾကည့္စရာ ျဖစ္ပါတယ္။ စာေပ အေတြး အေခၚမွာလည္း တၿပိဳင္တည္း အယူအဆေတြ ေပၚခဲ့ပါတယ္။ `ျပည္သူ႔အတြက္´၊ `အႏုပညာအတြက္´၊ ` ဘာအတြက္မွ မဟုတ္´ ဆုိတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဗမာ့သမုိင္းေရးအေျခအေနအရ `အႏုပညာအတြက္´နဲ႔ ` ဘာအတြက္မွ မဟုတ္´ အယူအဆမ်ားဟာ အလုိအေလ်ာက္ကုိပဲ စစ္အုပ္စုဖိႏွိပ္သူအႀကိဳက္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ `ဗမာ့သမုိင္း အေျခအေနအရ´ ဆုိတာကုိ ကြၽန္ေတာ္ ထပ္မံေျပာပါမယ္။ ဒီေတာ့ကာ ကုိယ္ဟာ ဘယ္လုိ ကဗ်ာေရးသူလဲ၊ ဘာကဗ်ာေရးသူလဲဆုိတာ ျပႆနာျဖစ္လာပါတယ္။ ရယ္ရႊင္ဖြယ္ေျပာရရင္ လိပ္ျပာအေတာင္ပံတစ္ခ်က္ဟာ တစ္ဖက္မွာ မုန္တုိင္းက်ႏုိင္တယ္ ဆုိတာမ်ဳိး သင့္ေ၀ဒနာ တစ္စုံတရာတုိင္းဟာ ေခတ္ႀကီးနဲ႔ သက္ဆုိင္ပါတယ္။ ရယ္ရႊင္ဖြယ္ ထပ္ေျပာရရင္ ` ဘယ္သူ႔ အတြက္မွ မဟုတ္´ဘူးဆုိရင္ ကုိယ့္ဖာသာ ကုိယ္ပဲ သိမ္းထားပါ။ ဖတ္ပါ။ ` ဘယ္သူ႔အတြက္မွ မဟုတ္´ သူအခ်င္းခ်င္း ေပးဖတ္ပါ။ ေၾကာင္းက်ဳိးဆက္စပ္မႈကုိ ယုံၾကည္ရင္ ကုိယ္စီးတဲ့ ျမင္းကုိ အရည္လည္မယ္ ထင္ပါတယ္။ အဓိက ကေတာ့ ကဗ်ာ`ျမစ္´ႀကီး ရပ္တန႔္မေနဘဲ စီးဆင္းျခင္းသည္ပင္ အလွလုိ႔ ေတြးခ်င္ပါတယ္။ ေတြးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၆။
 ကဗ်ာဆရာရွိေတာ့ ကဗ်ာေတြ ရွိလာပါတယ္။ ကဗ်ာေရႊေခတ္လုိ႔ ေျပာရမလုိပဲ ကဗ်ာေတြ အထူးပြင့္တဲ့ ယေန႔ကာလမွာ ကဗ်ာဆရာေထာင့္ကေျပာရရင္အင္မတန္ေပ်ာ္စရာ၊ ၾကည္ႏူးစရာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဘ၀၊ ဒီေလာကကုိ ေလွ်ာက္လာတဲ့သူ မ်ားစြာကုိလည္း အင္မတန္ေလးစားစရာျဖစ္ပါတယ္။ IQ,EQ ေရခ်ိန္အနိမ့္အျမင့္၊ သမုိင္းသိစိတ္ ႏုိင္ငံေရးအျမင္ အထူအပါး၊ ေရးဖြဲ႕မႈပုံသဏၭာန္၊ စကားလုံးအားထုတ္သုံးစြဲမႈ၊ အသြင္အျပင္ျခားနားခ်က္ တူၾကမွာ မဟုတ္သလုိ အေရးႀကီးတဲ့ `ေစတနာ´ အရာလည္း ညီၾကမွာ မဟုတ္လုိ႔ ယူဆမိပါတယ္။ ဒါကလည္း သဘာ၀က်တဲ့ လကၡဏာလုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဗမာကဗ်ာရဲ႕ ကဗ်ာဘ႑ာသုိက္ဆီကုိ ျဖည့္ဆည္းၾကတာလုိ႔ ယုံၾကည္ရင္း ေလးစားဖြယ္ ျဖစ္ရပါတယ္။

၇။
 ကဗ်ာ၊ ကဗ်ာဆရာ၊ ကဗ်ာစာအုပ္နဲ႔ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း(ကဗ်ာပရိသတ္)ဆုိတာ ရွိလာတဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ ကဗ်ာဆရာဟာ ကဗ်ာကုိ အမ်ားဆီ ခ်ျပၿပီဆုိတဲ့အခါ ေရးသူနဲ႔ ဖတ္သူၾကားမွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ (ထင္ပါတယ္)။ နားလည္တယ္ နားမလည္ဘူး၊ ဘာေတြမွန္းလည္း မသိဘူး၊ ေကာင္းေတာ့ ေကာင္းရဲ႕ ဘာဆုိလုိမွန္းမသိဘူး စတဲ့ အၾကပ္အတည္းမ်ားအျပင္ ျပည္ေတာင္းထဲက ပတၱျမားေတြထဲ `ဒါကေတာ့ အရည္မွီတဲ့ ပတၱျမား ဟဲ့´ ဆုိသလုိ ေကာက္ျပေပးမယ့္ ပညာရွင္ရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ေစတနာအလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ မွန္ကန္တဲ့ ေ၀ဖန္ေရး၊ မွန္ကန္တဲ့ ရည္ညႊန္းမႈမ်ားဟာ စာေပအက်ဳိး၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အက်ဳိးအတြက္ လုိအပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မွန္ကန္တဲ့ ခံစားတင္ျပမႈမ်ားဟာလည္း ကဗ်ာယဥ္ေက်းမႈရဲ႕ အစိတ္အပုိင္းတစ္ရပ္လုိ႔ ထင္မိ ပါတယ္။ ဒါကုိ ေရွးကေန ယေန႔တုိင္ ျပဳလုပ္အားစုိက္ေပးခဲ့ၾကတာဟာ အထင္အရွားျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ-ဒဂုန္တာရာ၊ မင္းသု၀ဏ္၊ တုိ္က္စုိး၊ ေဇာ္ဂ်ီ၊ ေမာင္သာႏုိး၊ ေမာင္စြမ္းရည္၊ တင္မုိး၊ တကၠသုိလ္၀င္းမြန္၊ ျမဇင္၊ ေအာင္ေ၀း၊ တကၠသုိလ္ဘုန္းႏုိင္၊ ေဇာ္ေဇာ္ေအာင္၊ ေမာင္သင္းခုိင္၊ ေမာင္စိမ္းနီ၊ သစၥာနီ၊ မ်ဳိးသန္႔၊ မ်ဳိးသန္႔၊ ၿဖိဳးထိန္၊ ေမာင္သာခ်ဳိ၊ ေအာင္ဘညိဳ၊ မင္းခက္ရဲ၊ ေအာင္ခင္ျမင့္၊ စုိင္း၀င္းျမင့္ စသျဖင့္ ဆရာမ်ားက ေ၀ဖန္ျခင္း၊ ရည္ညႊန္းျခင္း၊ ခံစားတင္ျပျခင္း တုိ႔ကုိ မိမိအယူအဆအလုိက္ ၊ တစ္ပုိဒ္ခ်င္း၊ တစ္အုပ္ခ်င္း တင္ျပခဲ့ဖူးတာကုိ အမွတ္ရမိပါတယ္။ သေဘာတူသည္ မတူသည္ထက္ `ေစတနာ´ တန္ဖုိးကုိ အထူးရည္မွတ္ ေက်းဇူး တင္ဖုိ႔ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါဟာ ေဇယ်တု ေငြခ႐ုနဲ႔ ေကာင္းတဲ့ အမႈကုိ ေဆာင္ရြက္ျခင္းလုိ႔ ယူဆမိပါတယ္။

၈။
 မင္းနဒီခ ဟာ ကဗ်ာဆရာတစ္ဦးျဖစ္သလုိ ကဗ်ာဖတ္သူ၊ ကဗ်ာဆုိင္ရာမ်ားကုိ အထူးစိတ္၀င္စားသူမုိ႔ အစားေကာင္းေတြ႕ရင္ မိတ္ေဆြေတြကုိ လက္တုိ႔ခ်င္တဲ့ ေစတနာဟာ ဒီစာအုပ္ကုိ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့တယ္လုိ႔ ထင္မိပါတယ္။ `နံရံကပ္စကၠဴေအာက္က သိပ္သည္းေသာ ထူထဲဆ အလႊာ´ မွာ သူ႔အားထုတ္မႈ၊ သူ႕ေစတနာနဲ႔ သူ႕အေရးအသားကုိ ခံစားမိၾကမယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္။ ကဗ်ာေရးသူ အခ်င္းခ်င္း သူျပဳလုပ္တဲ့ စာအုပ္မွာ အမွာလုိလုိေရးေပးရတာဟာျဖင့္ စိတ္ မသက္သာေသာ္ျငား သူ႕အလုပ္ကုိ ေလးစားျခင္းျဖင့္ ကဗ်ာဆုိင္ရာ ကြၽန္ေတာ့္ဖီလင္မ်ားကုိ စပ္ယွက္တင္ျပခြင့္ ရတဲ့အတြက္ ကဗ်ာဆုိင္ရာသူ႕စာအုပ္ကုိ အထူးအေလးအနက္ထားမိပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕ မလြယ္ကူတဲ့ ဒီစာအုပ္ျဖစ္ေပၚမႈထဲ၊ သူ႕အေရး အသား တစ္ပုဒ္ခ်င္း ျဖစ္ေပၚမႈထဲ သူ႕ေလ့လာမႈကုိပါ ဂုဏ္ျပဳမိပါတယ္။ နိဂုံးခ်ဳပ္ ဆုိရေသာ္
- သူဟာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းနဲ႔ ကဗ်ာၾကားက ယဥ္ေက်းမႈေပါင္းကူးတံတားတစ္စင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
- ကဗ်ာနဲ႔ ကဗ်ာဆရာကုိ ကဗ်ာဖတ္သူထံ ေမတၱာနဲ႔ အခမဲ့ ကမ္းကူးေပးသူ ျမစ္ျပင္က ေလွထုိးသား၊ ကူးတုိ႔ေလွသမား တစ္ဦး လည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ယဥ္ေက်းမႈ ေပါင္းကူးတံတားတစ္စင္းရဲ႕ အလုပ္ကုိ ထမ္းသူ၊ ေမတၱာအရင္းခံ ကူးတုိ႔ ေလွသမားအလုပ္ကုိ လုပ္ေပးသူ
`မင္းနဒီခ´
ထုိထုိေသာ ေကာင္းတဲ့ အမႈကုသုိလ္မ်ား ဆက္လက္လုပ္ႏုိင္ဖုိ႔ အထူးတုိက္တြန္းခ်င္မိပါတယ္။

          ေလးစားစြာ
           စံညိမ္းဦး
           ၆၊ေမ၊ ၂၀၁၅

Saturday, January 17, 2015

မင္းနဒီခအတြက္အမွာစာ - ေနမ်ဳိး

မင္းနဒီခအတြက္အမွာစာ - ေနမ်ဳိး


   
                        မင္းနဒီခရဲ႕ကဗ်ာေတြကို ဖတ္ရတဲ့အခါ ကြၽန္ေတာ္သတိျပဳမိတာတစ္ခု ရွိပါတယ္။  အဲဒါကေတာ့ ကဗ်ာဆရာ တစ္ ေယာက္ရဲ႕ အေျခခံအက်ဆံုး လိုအပ္ခ်က္ တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ရိုးေျဖာင့္မွဳကို သူ႕ကဗ်ာေတြမွာ ေတြ႕ရတယ္ဆိုတာပါပဲ။  ရိုးေျဖာင့္မွဳ လို႕ ဆိုလိုက္တာနဲ႕ ဘုရားသြားေက်ာင္းတက္ ပုတီးစိပ္ ငါးေတြလႊတ္ ခုိေတြအစာေကြ်း စတဲ႔အျပဳအမူေတြကို လွမ္းျမင္ ေကာင္းျမင္ၾကပါလိမ့္မယ္။  ကြၽန္ေတာ္ဆိုလိုတဲ့ ရိုးေျဖာင့္မွဳဆိုတာ မိမိကိုယ္ကိုမိမိ အရွိအတိုင္း ထုတ္ေဖာ္ တင္ျပျခင္းကို ရည္ညႊန္းလိုပါတယ္။  ဒါ့အျပင္ အျခားေသာ အရည္အခ်င္းလို႕ ဆိုႏိုင္တဲ့ နာက်င္မွဳ၊ ေမတၲာတရားနဲ႕  အေကာင္းျမင္ စိတ္တို႕ ဟာလဲ သူ႕ကဗ်ာေတြထဲမွာ ဖ်ပ္ကနဲဖ်ပ္ကနဲ ေတြ႕ေနရတယ္။  ဒီကေန႕ေခတ္ လူငယ္တစ္ေယာက္ ခံစားမိသမွ်၊ ဒီကေန႔ ေခတ္ လူငယ္တစ္ေယာက္ေတြးၾကည္႔မိသမွ် (အကုန္နီးပါး) မင္းနဒီခကဗ်ာေတြထဲမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။  ေအာင္ျမင္ျခင္း သေဘၤာမွာ ကဗ်ာေရးသူရဲ႕ က်ယ္ျပန္႕တဲ့ အေကာင္းျမင္စိတ္ကို တခမ္းတနားေတြ႕ရတယ္။ ႐ွဳပါ -

အဲဒီကေနဆက္လက္ထြက္ခြာလာၿပီးေနာက္
လမ္းမွာ ေတြ႕သမွ် အကုန္ေခၚတင္လာခဲ့တယ္
လူကေျခႏွစ္ေခ်ာင္း၊ ကံၾကမၼာက ေျခေလးေခ်ာင္း
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အကုန္ေခၚတင္လာခဲ့တယ္
…………………………
…………………………
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ဆက္လက္ထြက္ခြာလာခဲ့ၿပီ
ေအာင္ျမင္ျခင္းသေဘၤာဟာ
သေဘၤာေပၚမွာ ေအာင္ျမင္ျခင္းသက္သက္ေတြကိုဆက္လက္သယ္ေဆာင္ၿပီး။
(ေအာင္ျမင္ျခင္းသေဘၤာမွ)

    မင္းနဒီခဟာ သီကံုးဖြဲ႕ဆိုမွဳအတတ္ပညာကို နားလည္သေဘာေပါက္သူ တစ္ေယာက္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေတြ႕ရပါ တယ္။ အေ႐ြ႕၊ ကြၽန္ေတာ္ေျပာခ်င္တဲ့ ပါးစပ္ႀကီးအေၾကာင္း စတဲ့ ကဗ်ာေတြမွာ စကားလံုးတစ္လံုးကေန ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ ျဖစ္လာေအာင္ ေရးဖြဲ႕သြားတာေတြ႕ရပါတယ္။ စကားလံုးတစ္လံုးကေန ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ျဖစ္လာတယ္ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ ကဗ်ာ ထဲမွာ အေတြးတစ္ခုနဲ႕တစ္ခု လွပစြာ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ကဗ်ာဆရာရဲ႕ အေတြးကြန္ယက္ႀကီးတစ္ခုကို တအံ့တၾသ ေတြ႕ရ တာပါပဲ။ သူ႕ရဲ႕အေတြးကြန္ယက္ထဲကို တစ္ေခါက္ေလာက္၀င္ေရာက္ၾကည့္စမ္းပါလို႕ ေျပာလိုပါတယ္။  လူတစ္ေယာက္ ဟာ ကိုယ့္ရဲ႕သြင္ျပင္ ပံုပန္းလကၡဏာကို ျပန္ေတြ႕ဖို႕ မွန္ၾကည့္သလို ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္ဟာ မိမိကဗ်ာရဲ႕ လက္ရွိ အေနအထားကို သိရွိဖို႕ ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္ကာ ဆင္ျခင္မွဳျပဳရပါတယ္။  ဟယ္လို ကဗ်ာဟာ မင္းနဒီခရဲ႕ ကဗ်ာအေၾကာင္း ျပန္လည္ ဆင္ျခင္မႈျပဳထားတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ပါပဲ။ သူၾကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အက်ပ္အတည္းနဲ႕ သူ႕ရဲ႕ အားသာခ်က္တို႕ကို အဲဒီ ကဗ်ာမွာ စတင္ေတြ႕ရပါတယ္။
သူဟာ ဒီလိုကဗ်ာေတြကို ထပ္မံေရးသားလာတာ ဒီစာအုပ္မွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဆူးမွာ လဲဆူးနဲ႕  ကဗ်ာဟာ ကဗ်ာ ဆရာရဲ႕ ဘာသာစကားကို စမ္းသပ္ထားမွဳ တစ္ခုပါပဲ။ သူ႕ရဲ႕စမ္းသပ္မွဳဟာ တစ္၀က္ေအာင္ျမင္ ေနၿပီလို႕ ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီကဗ်ာဟာ ဖတ္ရွဳရာမွာ အခက္အခဲရွိေပမယ့္ ကဗ်ာဖတ္သူကို အဓိပၸာယ္ရင္းနဲ႕ နားလည္ေစမွဳ ရရွိေစလို႕ပါပဲ။ အခုေျပာေနတာဘယ္သူ႕ဘာသာစကားလဲ ကဗ်ာမွာေတာ့ ေအာင့္သက္သက္ျဖစ္ေနတဲ့ လူငယ္ တစ္ေယာက္ရဲ႕ ဂ်စ္ကန္ကန္စရိုက္ကို ဖ်ပ္ကနဲ ေတြ႕ရျပန္တယ္။ ႐ွဳပါ -

`မိတ္ေဆြနားလည္မွဳရွိပါ´ ဆိုတဲ႕ စာတန္းကိုျပျပၿပီး
ခင္ဗ်ားရဲ႕နား(နား)ကို လက္နဲ႕လွည့္ၿပီး (လည္)ေအာင္လုပ္လိုက္ရ ေကာင္းမလား။
(အခုေျပာေနတာဘယ္သူ႕ဘာသာစကားလဲ မွ)

အသစ္ကုိထပ္ၿပီး အသစ္ရွာေဖြတဲ႔အခါ ႀကဳံရတဲ႔ အေနအထားတစ္ခုပါပဲ။ (ဆရာ ေဇာ္ေဇာ္ေအာင္ကေတာ႔ နားမလည္ရင္ မဖတ္နဲ႔လုိ႔ ေျပာခဲ႔ဖူးတယ္။ အမုန္းခံေျပာရမယ္႔ အခ်ိန္မွာ ေျပာခဲ႔ျခင္းတစ္ခုပါ။) ျပန္ပုိ႕ခံထားရေသာ ေမြးေန႕ လက္ေဆာင္ ကဗ်ာမွာ  ကြ်န္ေတာ္ စိတ္၀င္စားမိတဲ႔ ၀ါက်တစ္ေၾကာင္းကုိ ေတြ႕လုိက္ရတယ္။ ေပ်ာ္ရဲ႕လား တကယ္ေရာ ေပ်ာ္ရဲ႕လား ဆုိတဲ႔ ၀ါက်တုိကေလးပါပဲ။ ေပ်ာ္ရဲ႕လား အဓိပၸာယ္ရင္းေအာက္မွာ ေနာက္ထပ္ အဓိပၸာယ္တစ္ခုရွိေနတယ္လုိ႕ ျမင္ေအာင္ ေရးျပႏုိင္ခဲ႔တယ္။ ဒါဟာ မင္းနဒီခရဲ႕ အႏုပညာပါပဲ။
ခင္ဗ်ားေသာက္တဲ့ ေဆးလိပ္ကဘာတံဆိပ္လဲ ကဗ်ာမွာေတာ့ မင္းနဒီခဟာ လူငယ္တစ္ေယာက္နဲ႕ မတူေတာ့ဘဲ ရင့္က်က္မွဳကို စေတြ႕ရပါတယ္။ ေရာင္းရန္မဟုတ္ပါ ကဗ်ာမွာေတာ့ အဆီအေငၚမတည့္မွဳထဲက သေရာ္ဟန္ေငြ႕ေငြ႕ကို ေတြ႕ရတယ္။ ဖတ္ၾကည့္ပါ

အားပါးတရရယ္ေမာျခင္းစာအုပ္တစ္အုပ္ကို၀ယ္ဖတ္လိုက္
(ႏွေျမာစရာက အဲဒီစာအုပ္ကို ဘယ္စာအုပ္တိုက္ကမွ မထုတ္ရေသးဘူး)
(ေရာင္းရန္မဟုတ္ပါ မွ)

    ဒီအေရးအသားဟာ မိမိကို္ယ္ကိုသေရာ္လိုက္ျခင္းျဖစ္သလို အားလံုးကို သေရာ္လိုက္ျခင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ မရယ္ႏိုင္ ခဲ့တဲ့ေန႕ရက္မ်ားကို ျပန္သတိရၿပီး ညင္ညင္သာသာ ပံဳးမိေစႏိုင္ရဲ႕လို႔လည္း ဆိုလိုက္ခ်င္ပါတယ္။ က်န္ရွိေနေသာ ေနာက္ဆက္ တြဲစာမ်က္ႏွာ ကဗ်ာကေတာ့ ပိုမို႐ွဳပ္ေထြးလာ ပိုမိုခက္ခဲလာေသာ ယေန႕ကဗ်ာအမ်ဳိးအစားတစ္ခုပါပဲ။ ဒီလိုကဗ်ာမ်ိဳးေတြဟာ အခ်ိန္ယူ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ ကဗ်ာေတြပါပဲ။ ေျပာေနက်အတိုင္းကဗ်ာ ကေတာ့ အစဥ္အလာျဖစ္မွဳကို ေခါင္းစဥ္က ၫႊန္းဆို ၿပီး ကဗ်ာစာသားက ျပန္လည္ျငင္းဆန္ထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ (မဆီမဆိုင္သြားသတိရလိုက္မိတာ မုန္းစရာေကာင္း လိုက္တာ ဆိုတဲ့ အရပ္ထဲက ေျပာစကားပါပဲ။ အဲဒီစကားရဲ႕ အဓိပၸာယ္ထဲမွာ ခ်စ္ေနတယ္ဆိုတာ ပါ၀င္ေနတယ္ မဟုတ္လား) သစ္ပင္မ်ားၾကားမွ ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း ကဗ်ာဟာလဲ ခက္ခဲတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ပါပဲ။ ကဗ်ာဆရာက ကဗ်ာဖတ္သူကို ဖံုးကြယ္ ထားတဲ့ အဓိပၸာယ္ရွာေဖြဖို႕ အလုပ္ေပးထားတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ပါပဲ။ သိသလိုလိုနဲ႕ မသိပဲျဖစ္ေနတာ။ မသိသလိုလိုနဲ႕ သိေနတာေတြကို ႐ိုးတိုး ရိပ္တိတ္ခံစား လာေစရတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ပါပဲ။ ကဗ်ာဖတ္သူရဲ႕ အားထုတ္မွဳပါ၀င္ဖို႕ လိုအပ္တဲ့ ကဗ်ာအမ်ိဳးအစားပါ။ တံလ်ပ္မ်ား ကဗ်ာဟာ ကဗ်ာရဲ႕ နယ္နိမိတ္ အကန္႕အသတ္မရွိ ျဖစ္လာပံုနဲ႕ ရက္ယွယ္ ေဖာက္လုပ္ ထားတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ပါ။ ႐ွဳပါ -

နည္းနည္းေရွ႕ဆက္တိုးလိုက္ရင္ ျမင္ကြင္းကေပ်ာက္ကြယ္သြားေတာ့မယ္
ဒီကဗ်ာကို ဘယ္ေနရာမွာ အဆံုးသတ္လိုက္ရင္ေကာင္းမလဲ
(တံလ်ပ္မ်ား မွ)

    မင္းနဒီခဟာ ကဗ်ာဆိုင္ရာျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲမွဳကို စိတ္၀င္စားသူ၊ အေျပာင္းအလဲကို လိုလားသူ၊ ကဗ်ာျဖစ္ေပၚ ေျပာင္းလဲမွဳထဲမွာ ကိုယ္တိုင္ပါ၀င္သူ ကဗ်ာဆရာတစ္ ေယာက္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ သူ႕ကဗ်ာေတြဖတ္ရင္း သိလာရပါတယ္။ ေစ်းကြက္လိုအပ္ခ်က္အရ ထုတ္လုပ္လိုက္သည့္ ကုန္ပစၥည္းအမ်ိဳးအစား ကဗ်ာဟာ ေခတ္ရဲ႕မ်က္ႏွာစာကို ေရွ႕တည့္တည့္ က ၾကည့္ၿပီးေရးသားထားတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ျဖစ္သလို ဒီကေန႕ ကဗ်ာျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲမွဳကို ထင္ဟပ္တဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္လဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကဗ်ာဟာ ေလးတြဲ႕ ပ်စ္ခဲေနေပမယ့္ ကဗ်ာဆရာရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ယံုၾကည္ခ်က္က ကဗ်ာထဲမွာ ပူေႏြး စြာ စီးဆင္းေနတာကို ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ႏွစ္သက္မိတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ ျဖစ္တဲ႔ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း မွာ ေရွာင္လႊဲလို႕မရတဲ့ ေခတ္ရဲ႕ ျပႆနာေပါင္း ေသာင္းေျခာက္ေထာင္ ထဲက တစ္ခုကို သူ႐ွဳျမင္ထားပံုဟာ အေကာင္းဘက္က ျဖစ္ဟန္တူ တယ္လို႕ မွတ္ခ်က္ ေပးမိပါတယ္။ ၾကည့္ပါဦး သူေရးထားပံုတစ္ခု-

ေခတ္ရဲ႕ေျပာင္းလဲစီးဆင္းမွဳမွာ
ေနာက္ေပါက္ကေလးေတြ အကုန္ကံေကာင္းၾကတယ္ဆိုတဲ့ စကားလိုမ်ိဳး   တဲ့ေလ။(ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း မွ)

    တစ္လမ္းေမာင္း ကဗ်ာကေတာ့  ကဗ်ာဖန္တီးမွဳရဲ႕ သိမွဳဆိုင္ရာ ႐ွဳပ္ေထြးမွဳ ကို လက္ခံထားရတဲ့ ကဗ်ာဆရာရဲ႕ အေနအထားကို ျမင္ေတြ႕ေနရတဲ့ ကဗ်ာျဖစ္ပါ တယ္။ ႐ွဳပါ -

ေရးၿပီးသားကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကို ဖတ္ၿပီးခ်က္ျခင္းေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္လိုက္ဖို႕နဲ႕
ဘာသာစကား၊ အျငင္း၀ါက်နဲ႕ စာမ်က္ႏွာေပၚ ဆက္လက္ျငင္းခုန္ျခင္း မျပဳလိုက္မိေစဖို႕
(တစ္လမ္းေမာင္း မွ)

    ကဗ်ာအေၾကာင္းမေျပာရရင္ ကဗ်ာဟာ ဒီကေန႕ကဗ်ာနဲ႕ ကဗ်ာဆရာ တစ္ ေယာက္ေတြ႕ၾကံဳရတဲ့ ျဖစ္စဥ္ထဲက တစ္ခုပါ။ အလြန္စိတ္၀င္စားဖြယ္ေကာင္းပါတယ္။ (ကြၽန္ေတာ္ေတာ့ စိတ္၀င္စားတယ္)။

အျခားစာမ်က္ႏွာတစ္ဖတ္မွာ
ေလထက္ေပါ့ပါးလြန္းလို႕ လိုက္ဖမ္းေနရတဲ့ကဗ်ာ
အရသာဟာ ေပါ့ေနတယ္၊ ပ်က္ေနတယ္၊ ေပ်ာက္ေနတယ္
နမိတ္ပံုကေ၀၀ါးေနတယ္၊ ေထြျပားေနတယ္၊ ေရြ႕လ်ားေနတယ္
(ကဗ်ာအေၾကာင္းမေျပာရရင္ မွ)

    နာရီစားသူမ်ား ကဗ်ာမွာ မင္းနဒီခရဲ႕ စကားလံုးသံုးစြဲတတ္မွဳနဲ႕ အဓိပၸာယ္ စီးဆင္းမွဳ ကစားထားပံုတို႕ကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ။ ႐ွဳပါ -

စေနေန႕ ညကိုးနာရီ။ လူမေနသည့္ အိမ္ပ်က္ႀကီးထဲမွ ဆယ္ႏွစ္နာရီမထိုးခင္ သံုးမိနစ္။
သက္ႀကီးေခါင္းခ်။ သူငယ္အိပ္ခ်ိန္။ အဲဒီနာရီက အ႐ိုးနည္းနည္းမ်ားတယ္။ ခင္ဗ်ားဆာေနၿပီလား သံုးမိနစ္ေစာင့္။
(နာရီစားသူမ်ား မွ)

    တစ္ ေနရာမွ တစ္ေနရာ ကဗ်ာထဲမွာ လူငယ္တစ္ေယာက္ရဲ႕ ဂ်စ္ကန္ကန္ ႏိုင္မွဳ နဲ႕  တစ္စံုတစ္ခုကို မခံခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေနပံုကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ကုန္ကုန္ေျပာမယ္ လူစံုရင္ ခင္ဗ်ားလွမ္းၾကည့္တဲ့ မ်က္လံုးက
၀ါက်တစ္ေၾကာင္းကို အကဲခတ္ေနတာလား အမဲဖ်က္ေနတာလား
(တစ္ ေနရာမွ တစ္ေနရာ မွ)

    ကဗ်ာအေၾကာင္းေျပာရရင္ တစ္ေထာင့္တစ္ည ကုန္ႏုိင္ဖြယ္မရွိလို႕ ထင္မိပါတယ္။ ဒီကဗ်ာအရ ေသခ်ာမွဳ တစ္ခု ကေတာ့ ကဗ်ာဆရာဟာ ဒီကေန႕ကဗ်ာကို ပိုေကာင္းေစခ်င္တဲ့သူ စ္ေယာက္ျဖစ္တယ္ ဆိုတာပါပဲ။ ေမြးေန႕ ကဗ်ာက ေတာ့ ခ်စ္စဖြယ္ေကာင္းၿပီး လွပတဲ့သေကၤတတစ္ခုကို ေတြ႕ရတယ္။ ကဗ်ာဖတ္သူကိုယ္တိုင္ ကဗ်ာထဲ ၀င္ေရာက္သြားေစ ႏိုင္ေအာင္ မင္းနဒီခက ဖန္တီးထားပါတယ္။

တနလာၤရဲ႕ ေမြးခန္းထဲက ထြက္ေပၚလာတဲ့ အရာ
အျဖဴေရာင္ပိတ္စနဲ႕ သပ္ရပ္စြာ ထုပ္ပိုးထားတဲ့ ေအာ္သံဟာ
ခင္ဗ်ားလား ကြၽန္ေတာ္လား (ေမြးေန႕ မွ)

    ဒီအတိုင္းသာဆို တို႕ေတြအားလံုး နဲ႕ မီးခိုးမ်ား ကဗ်ာႏွစ္ပုဒ္ကေတာ့ ကိုယ့္ ကုိယ္ကို ဘာလဲဆိုတာ သိေအာင္ ျပန္ႀကိဳးစားေနရတဲ့ ဒီကေန႕ ေခတ္လူသား တစ္ ေယာက္ရဲ႕  ဘ၀ျဖစ္ေထြကို ခင္းက်င္းျပသထားတာ ေတြ႕ရရဲ႕။

ဘယ္အရာဟာ ဘာအရသာလဲဆိုတာကိုေတာင္ေမ့လို႕
အျဖစ္အပ်က္ေတြက တစ္ခုၿပီးတစ္ခု ျဖစ္ပ်က္ေနခ်ိန္
ငါတို႕ေတြဟာ စိတ္အနည္ထိုင္ခ်ိန္ကိုေစာင့္စား
ကဗ်ာလဲ မေရးျဖစ္ ကဗ်ာအေၾကာင္းလဲ မစဥ္းစားျဖစ္
(ဒီအတိုင္းသာဆို တို႕ေတြအားလံုး မွ)

တစ္ေန႕တစ္ေန႕ လူပီသရဲ႕လား ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းမွာ ငါ့ကိုယ္ငါျပန္မရ
ငါတူးထားတဲ့ တြင္းနက္နက္ထဲ ငါ့ဘာသာ ငါျပန္ျပဳတ္က်
(မီးခုိးမ်ား မွ)

    တစ္ေယာက္တစ္လမ္း ကဗ်ာမွာ ကို္ယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခ်က္၊ ကိုယ္ပိုင္သေဘာ သေဘာ၀တစ္ခုနဲ႕ ရွင္သန္ရတဲ့ လူ႕အျဖစ္ကို၊ ကဗ်ာဆရာအျဖစ္ကို သိမ္ေမြ႕စြာ ေဖာ္က်ဴး ထားပါတယ္။ မင္းနဒီခရဲ႕ ကဗ်ာစာအုပ္ ဒီ ပိုးသားေရာင္ ပင္လယ္ လမ္းမွာ အႀကိဳက္ဆံုး အေရးအသားအျဖစ္ထုတ္ႏွဳတ္ျပလိုပါတယ္။ ဖတ္ၾကည့္ပါ။

သင္ေရးတဲ့ ကဗ်ာအားလံုးက
သင့္အား ခြင့္လႊတ္ေၾကာင္း သတင္းစာေၾကာ္ျငာ
(တစ္ေယာက္တစ္လမ္း မွ)

    ပိုးသားေရာင္ ပင္လယ္လမ္းကဗ်ာစာအုပ္မွာ ဘာေၾကာင့္ ဒီအေရးအသား ကို အႀကိဳက္ဆံုးလို႕ ေျပာရသလဲ ဆိုရင္ ကဗ်ာဟာ လူသားကို နာက်င္ေစတတ္ၿပီး အဲဒီ နာက်င္မွဳကိုပဲ ႏွစ္သက္ေနေစမိတာေၾကာင့္လို႕ အေျဖေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာက္တတ္ရာရာဘာလဲတစ္ခုခု ကဗ်ာမွာေတာ့ ေန႕စဥ္ဘ၀တစ္ခုရဲ႕ အဆီေငၚမတည့္မွဳကို သေရာ္ေတာ္ေတာ္ တင္ျပ ထားၿပီး အဲဒီတင္ျပထားမွဳ အတြင္းသားထဲမွာပဲ ထူးဆန္းတဲ့ ေပ်ာ္ရႊင္မွဳကေလးတစ္မ်ိဳးရွိေနသလုိ ထင္မွတ္ရေစပါတယ္။

ေမးဖ်ားေတြ တဆတ္ဆတ္နဲ႕ ေနလို႕မေကာင္း ထိုင္လို႕မေကာင္း
လမ္းထေလွ်ာက္ေတာ့ ေျခေထာက္ေညာင္းတယ္
ထိုင္ေနေတာ့ ခါးေညာင္းတယ္
စာအုပ္အေဟာင္းေတြ ျပန္ဖတ္ေတာ့ ခဏ ခဏ ေနာက္ေက်ာတတ္
(ေရာက္တတ္ရာရာဘာလဲ တစ္ခုခု မွ)

    တို႕ႏွစ္ေယာက္မပါတဲ့ ဇာတ္လမ္းဟာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာဟန္ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ ျဖစ္တယ္။ ဖတ္႐ွဳသူေတြကို အထူး တလည္ ဆြဲေဆာင္ဖို႕ ႀကိဳးစားတဲ့ ကဗ်ာဆရာရဲ႕ အားထုတ္မွဳကို ထင္ထင္ရွားရွား ျမင္ေတြ႕ရၿပီး စကားလံုးသံုးစြဲပံုနဲ႕ အေၾကာင္းအရာ အံ၀င္ခြင္က် ျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးမွဳဟာ အသိအမွတ္ျပဳရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကဗ်ာဖတ္သူရဲ႕ အမွတ္သညာကို ႏွိဳးေပးၿပီး တစ္ခုနဲ႕တစ္ခု ဆက္စပ္ေပးကာ ပိုေကာင္းတဲ့ သိမွဳကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ ေခတ္ေပၚကဗ်ာရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ကို အျပည့္အ၀ျမင္ေတြ႕ရတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ပါ။ B13 ကဗ်ာကေတာ့ အသင့္ရွိၿပီး Art Work တစ္ခုကို ကဗ်ာျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲဖန္တီး ျပလိုက္တဲ့ မင္းနဒီခရဲ႕ကဗ်ာမွဳကို ေကာင္းေကာင္းထိေတြ႕ခြင့္ရလိုက္တဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ပါ။ ကဗ်ာ ဆရာ ေတြဟာ ေမတၲာတရားႀကီးသူေတြလို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ ၾကားဖူးတာတစ္ခုကို တဆင့္ျပန္ေျပာျပရရင္ ဘဂၤါလီကဗ်ာဆရာႀကီး ရာဘင္ျဒာနာ့သ္တဂိုးဟာ ေမတၲာ တရား ႀကီးမားသူတစ္ေယာက္ျဖစ္တာေၾကာင့္ သူထိုင္ေနစဥ္ ၿငိမ္သက္ေနစဥ္မွာ ပ်ံသန္း ေနတဲ့ ငွက္ကေလးေတြ သူ႔ကိုယ္ေပၚမွာ လာနားၾကတယ္တဲ့။ မင္းနဒီခရဲ႕ ၿငိမ္သက္ တစ္မိနစ္ ကဗ်ာမွာ ကဗ်ာဆရာ တစ္ေယာက္ရဲ႕ ေမတၲာတရားကို ျမင္ေတြ႕ရရဲ႕။ ပံုရိပ္ေတြ ျမင္လာေအာင္ အသံေတြၾကားလာေအာင္ ေရးဖြဲ႕ထားပံုဟာ ႏွစ္သက္စဖြယ္ ေကာင္းလွတယ္။ ကဗ်ာဆရာေကာင္းတစ္ေယာက္မွာ အဓိကလိုအပ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ဘာသာစကားကို ကြၽမ္းက်င္ ပိုင္ႏိုင္စြာ အသံုးျပဳတတ္မွဳရွိပံုကိုလည္း ေတြ႕ရတယ္။

ငါလဲ ဘာတတ္ႏိုင္မလဲ
အားလံုးတစ္မိနစ္ၿငိမ္ဆိုလို႕သာ ၿငိမ္ေပးလိုက္ရ
အေဆာက္အဦး အပ်က္အစီးေတြၾကားက မိန္းမလွေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ငိုသံ
(ၿငိမ္သက္တစ္မိနစ္ မွ)

    ငါ့သစ္ရြက္မ်ား၊ ဘယ္လိုျဖည့္ျဖည့္ မျပည့္ဘူးလား ကိုျပည့္၊ အျခား အျခားေသာအေၾကာင္းအရာမ်ား ႏွင့္ အျခား၊ ဟိုလိုလို ဒီလိုလို သူလိုလို ကိုယ္လိုလို ၿပီးေတာ့လဲ ခင္ဗ်ား စတဲ့ ကဗ်ာေတြဟာ မင္းနဒီခရဲ႕ စမ္းသပ္မွဳေတြပါပဲ။ မေအာင္ျမင္ရင္ အမွားအယြင္းတစ္ခုျဖစ္သြားၿပီး ေအာင္ျမင္ရင္ နည္းလမ္းတစ္ခု ျဖစ္သြားႏိုင္တဲ့ ကဗ်ာအမ်ိဳး အစားေတြပါ။ မင္းနဒီခဟာ ဘာသာစကားကိုတန္ဖိုးထားသူ ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး ဘာသာစကားကို အသံုးျပဳကာ ကဗ်ာအသစ္ ျဖစ္ထြန္းမွဳအတြက္ စမ္းသပ္မွဳေတြ ျပဳလုပ္ေနတဲ့ ကဗ်ာဆရာ လည္း ျဖစ္တယ္လို႕ သံုးသပ္မိပါတယ္။ သူ႕မွာ ေမတၲာတရား ရွိ တယ္။ သူ႕မွာ ႐ိုးေျဖာင့္မွဳရွိတယ္။ သူ႕မွာ နာက်င္မွဳ ရွိတယ္။ သူ႕မွာ အေကာင္းျမင္စိတ္ ရွိတယ္။ သူ႕မွာ အသစ္ဖန္တီးလိုစိတ္ ရွိတယ္။ မင္းနဒီခတစ္ေယာက္ ပိုးသားေရာင္ ပင္လယ္လမ္းကေန ဘယ္၀ယ္ဆီအထိ ဆက္လက္ထြက္ခြာသြားမလဲလို႕၊ ေရာက္ရွိသြားေလမလဲလို႔

ေနမ်ိဳး
၂၀၁၁.၁၀.၈
(ညေန ၆း၂၅ နာရီ)

  .......   ။

Monday, January 12, 2015

အႏုပညာ၊ ကဗ်ာအေရြ႕နဲ႔ ပုိးသားေရာင္ပင္လယ္လမ္း - ေမာင္ၾကည္သာ(ေတာင္တြင္း)




အႏုပညာ
    အႏုုပညာရဲ႕ အဓိပၸာယ္အတိမ္အနက္ဆုိလုိခ်က္ ဖြင့္ဆုိခ်က္မ်ားဟာ အခုအခ်ိန္အထိ တိက်တဲ႔ သတ္မွတ္ခ်က္ ဆုိတာ မရွိေသးပါဘူး။ အႏုပည ဆုိတာ ပင္လယ္ႀကီးဆုိရင္  အဲဒီပင္လယ္ကုိ ေဘးကေနရပ္ၾကည္႔ရင္ ပင္လယ္ ကုိျမင္ရၿပီ ဆုိႏုိင္ေပမယ္႔ ပင္လယ္ရဲ႕ အတိမ္အနက္၊ ပင္လယ္ထဲမွာ ရွိတဲ႔ သက္ရွိသတၱ၀ါ၊ ပင္လယ္ထဲမွာ ရွိတဲ႔ အပင္ေတြ ၊ သက္ရွိ ပုိးမႊားေတြရဲ႕ သေဘာသဘာ၀ဓေလ့စရုိက္ေတြကို မသိရွိႏုိင္သလုိ အႏုပညာဆိုတာကုိလည္း မသိရွိႏိုင္ပါဘူး။ ဆရာ ဦးေအာင္သင္းကေတာ႔ အႏုပညာဆုိတာ အတုတဲ႔။ ဆရာဦးေရႊေအာင္ကေတာ႔  ႀကိဳးကုိေျမြလုိ႔ ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ ေအာင္ျပဳလုပ္တဲ့ အလင္းအေမွာင္တဲ့။ ဆရာခင္၀မ္းကေတာ႔ အႏုပညာ ဆုိတာ သင္ၾကားလုိ႔မရတဲ့ စြမ္းရည္တဲ႔။ လူ တစ္ေယာက္ရဲ႕လက္ေရးလုိပဲ တဲ႔။  အႏုပညာဟာ ပန္းခ်ီသမားတစ္ေယာက္ရဲ႕ ပုဂၢလိကစ်ာန္သေဘာမ်ဳိး ျဖစ္တယ္ တဲ႔။  ပန္းခ်ီ သမားတစ္ေယာက္ရဲ႕ မြတ္သိပ္မႈကေနၿပီး ေပါက္ဖြားလာတဲ႔ စိတၱဇ သေဘာပ ဲ ျဖစ္တယ္တဲ႕။
    ဆရာသစၥာနီကေတာ႔ အႏုပညာဆုိတာ အႏုပညာရွႈင္က ဒါအႏုပညာ (Art Work) ပဲလုိ႔ ေျပာတဲ့ အရာဟာ အႏုပညာလုိ႔ လက္ခံခ်င္တယ္ တဲ႔။ ဥပမာ ဒူးရႊန္႔က ေျပာရင္ ေၾကြကမုတ္ဆီးခြက္ႀကီးဟာ Fountain ဆုိတဲ႔ အင္စေတာ္ ေလး႐ွင္း အႏုပညာေပါ႔တဲ႔။ ဘာျငင္းစရာရွိသလဲတဲ႕။ ဒီလုိပဲ ကင္းပတ္စေပၚကုိ ပီကာဆုိက တံေတြးေထြးၿပီး ဒါပန္းခ်ီကား ပဲလုိ႔ ေျပာရင္လည္း လက္ခံရမွာပဲတဲ႕။ တစ္ခုေတာ႔ရွိတယ္။ အဲဒီလူဟာ ဒူးရႊန္႔လုိ ပီကာဆုိလုိ စစ္မွန္တဲ႔ အႏုပညာသမား ျဖစ္ဖုိ႔ေတာ႔ လုိတာေပါ႔ တဲ့။
    အႏုပညာမွာ ထင္ျမင္ခ်က္ ယူဆခ်က္ေတြကလည္း အမ်ားႀကီးပါ။ ဥပမာ-နားလည္ျခင္း နားမလည္ျခင္းျပႆနာ။ နားလည္မွ ခံစားႏုိင္တာ လား ။ နားမလည္လည္း ခံစားႏုိင္တာလား။ နားမလည္လည္း ခံစားႏုိင္တာေတြ ရွိ ပါတယ္။ ဥပမာ-ငွက္ကေလးေတြရဲ႕အသံ၊ စမ္းေခ်ာင္းကေလးရဲ႕ စမ္းေရ စီးသံ။
    ဆရာေပၚဦးသက္ဟာ ဆရာခင္၀မ္းရဲ႕ ေတာက်ီးကန္းကေလး ပန္းခ်ီကားကုိ  ေ၀ဖန္ရာမွာ ၎ပန္းခ်ီကားမ်ဳိး ၾကည္႔႐ႈခံစားရာတြင္ အတန္မွ်ေသာ  ဗဟုသုတရွိရတဲ႔ အေၾကာင္း၊သဘာ၀နဲ့ ပန္းခ်ီပညာတုိ႕ ကူလူးယွက္ႏြယ္ၾကပုံကုိ ရိပ္စားမိရသည္႔အေၾကာင္း၊ ဒီလုိမွသာ ဒီပန္းခ်ီကားလုိ ညဏ္အျမင္ပန္းခ်ီကားမ်ိဳး၏ ရသကုိ ခံစားႏုိင့္မည္႔အေၾကာင္း ေျပာျပ ထားပါတယ္။
    ဆုိလုိတာက အႏုပညာမွာလည္း ၀မ္းစာရွိဖုိ႔ ပါပဲ။ Art for Art’s Sake အႏုပညာဆုိတာ အႏုပညာခံစားႏုိင္သူ အတြက္ပါ} လုိ႔ ဆရာ ထင္လင္း ေျပာခဲ႔ဖူးပါတယ္။     အႏုပညာကုိ ဘာေၾကာင့္တန္ဖုိးထားေနၾကပါသလဲ။ အႏုပညာမွာ အႏုပညာတန္ဖိုးကလြဲၿပီး ဘာမွ မရွိပါဘူး။ အႏုပညာ တန္ဖုိးမွာ အခ်က္ တစ္ခ်က္ က ႏွစ္သက္ၾကည္ႏူးမႈေပးႏုိင္ျခင္းပါပဲ။

ကဗ်ာအေရြ႕
    ေခတ္ေပၚကဗ်ာဟာ သူ႔ေခတ္မ်ားရဲ႕ ေနာက္ခံသမုိင္းေၾကာင္းမ်ား အလုိက္ ေရြ႕လ်ားေနပါတယ္။ ဂႏၱ၀င္ေခတ္၊ ေခတ္စမ္းစာေပေခတ္၊ မုိးေ၀ ေခတ္၊ ယေန႔ကဗ်ာေခတ္ဆုိၿပိးသတ္မွတ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဆရာသစၥာနီကေတာ႔  `ေခတ္စမ္းဟာ ကမၻာမွာ ရီေနဆန္႔ေခတ္က ေမြးထုတ္လုိက္တဲ႔ ႐ုိမန္တစ္၀ါဒ စာေပ လႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ စာေပသစ္ကေတာ႔ စက္မႈ အေရးေတာ္ပုံက ေမြးထုတ္လုိက္တဲ႔ လက္၀ဲ၀ါဒ ႏုိင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ မ်က္ေမွာက္ ေခတ္ အႏုပညာကေတာ႔ အုိင္တီနည္းပညာနဲ႔ ဂလုိဘယ္လုိက္ေဇးရွႈင္း သေဘာတရားက ေမြးထုတ္လုိက္တဲ႔ အႏုပညာျဖစ္ဖုိ႔ ေသခ်ာေနပါၿပီ´လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
    ကဗ်ာပုံသ႑ာန္ေတြဟာ ေျပာင္းလဲလုိ႔ေနပါတယ္။ ေဒြးခ်ဳိး၊ ေလးခ်ဳိးကေန ေလးလုံးစပ္ကဗ်ာ၊ ေလးလုံးစပ္ ကဗ်ာကေန ေလးလုံးစပ္ကုိ ခ်ဲ႕ထြင္ၿပီး ေရးလာၾကတယ္။ ခုႏွစ္လုံးရွစ္လုံးထိ ခ်ဲ႕ထြင္လာရာကေန  အလုံးေရအကန္႔ အသတ္ မရွိ ေရးလာၾကတယ္။ ကာရန္ဆုိတာထက္ ရစ္သမ္ကုိ အားျပဳေရး လာၾကတယ္။ ကဗ်ာရဲ႕ စည္းကမ္းေတြထက္ ခံစားမႈကို ေရာက္တဲ႔နည္းလမ္းေတြကုိသာ သုံးလာၾကတယ္။ အဲဒီလုိ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္လာသလဲဆုိေတာ႔ ရွိေနတဲ႔ ကဗ်ာေတြကို ၿငီးေငြ႕လာရတာလည္း အေၾကာင္းတစ္ေၾကာင္းလုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ေၾကာင္းက ကဗ်ာမွာ ခံစားမႈကုိ ေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔ အတြက္ စကားလုံးကုိသာ အားကုိးစရာရွိေနလုိ႔ပါပဲ။ နီယိုေမာ္ဒန္၊ ပုိ႔စ္ေမာ္ဒန္ ဆုိၿပီး ကဗ်ာနည္းနာေတြ ေပၚထြန္းျဖစ္ထြန္း စီးဆင္းေနပါတယ္။ အႏုပညာဆုိတာ စီးဆင္းေနတဲ႔အတြက္ ေနာက္ထပ္နည္းပညာအသစ္ေတြနဲ႔ ကဗ်ာခံစားမႈေတြ ဟာ လည္း ျဖစ္ေပၚေနဦးမွာပါပဲ။
   
ပုိးသားေရာင္ပင္လယ္လမ္း

(က)တစ္ပုိင္းတစ္စမွတ္တမ္း
၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ  မင္းနဒီခနဲ႔ စတင္မိတ္ေဆြျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္႔ ေအာက္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္ငယ္တဲ႔ ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္နဲ႔ မိတ္ေဆြ ျဖစ္ရျခင္းပါပဲ။ ကဗ်ာဆရာလုိ႔ ေျပာရျခင္းဟာ အဲဒီအခ်ိန္မွာ သူ႕ကဗ်ာ ေတြအရ ကဗ်ာဆရာအျဖစ္ရွိေနတယ္ဆုိတာ သိရလုိ႔ပါပဲ။ မဂၢဇင္းေပၚမွာ ပါတာ၊ ပုံႏွိပ္ၿပီး ျဖစ္တာမျဖစ္တာက တျခားပါ။ ကဗ်ာ ဆရာဟာ ကဗ်ာေရးျဖစ္ေနရင္ပဲ သူ႔အႏုပညာအလုပ္ကုိ အေကာင္းဆုံးလုပ္ေနတယ္လုိ႔ဆုိရမွာပါပဲ။ ကြ်န္ေတာ္႔ ေအာက္ ႏွစ္ေပါင္း၃၀ ေလာက္ငယ္တယ္ဆုိေတာ႔ ကြ်န္ေတာ္နဲ႔ အေတြးအေခၚ အယူအဆ ေနပုံထုိင္ပုံတုိ႔ဟာ အထိုက္အ ေလ်ာက္ ကြာျခားမယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ေခတ္ကဗ်ာဆရာေတြကေတာ႔ လြယ္အိတ္ လြယ္တယ္။  သူကေတာ႔ လူပုံ ေခ်ာေခ်ာနဲ႔ ကုမၸဏီ၀န္ထမ္းေတြ လြယ္တတ္တဲ႔ အိတ္နဲ႔။ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ ျဖတ္သန္းခဲ႔တာက မက္စ္၊ လီနင္၊  ေမာ္စီတုန္း အေတြးအေခၚ၊ ေတာ္လွန္စာေပ၊ မုိးေ၀မဂၢဇင္း၊ ျမသန္းတင္႔၊ ဗန္းေမာ္တင္ေအာင္၊ ၾကည္ေအး၊ တကၠသုိလ္ဘုန္းႏုိင္၊ ေမာင္သာရ၊ ႐ႈမ၀၊ ႐ုပ္ရွင္ပေဒသာ၊ ႐ုပ္ရွင္မ်က္မွန္ အစရွိသည္တုိ႕။ သူဖတ္႐ႈတဲ႔ စာအုပ္ေတြက တာရာမင္းေ၀၊ နီကုိရဲ၊ မင္းခုိက္စုိး စံ၊ မင္းလူ၊ ႏြမ္ဂ်ာ သုိင္း၊ ေနေနာ္၊ ကုိၿငိမ္း (မႏၱေလး)၊ ေနမ်ဳိး  အစရွိသည္တုိ႕။ သူျဖတ္သန္းတဲ႔ ေခတ္က ဂလုိဘယ္ေခတ္၊ အုိင္တီေခတ္။ သူျဖတ္သန္းေနတဲ႔ မဂၢဇင္းေခတ္က ေယဘုယ်ေျပာရရင္ ကြာလတီ မဂၢဇင္းေခတ္။ ေခတ္အေျခအေနနဲ႔ ရရွိပုိင္ဆုိင္တဲ႔ဘ၀ ျခားနားေနရင္ ကဗ်ာေတြလည္း ကြာျခား လာမွာပါပဲ။

(ခ) ကဗ်ာေတြက ေျပာတဲ႔ စိတ္ၫႊတ္ႏူးမႈ
    ကဗ်ာဆုိတာ
    လူ႔စဥ္းစားဥာဏ္ရဲ႕ ပဲ႔တင္သံ
    လူ႔ႏွလုံးသားရဲ႕ ခုန္လွဳပ္သံ
    လူ႕စိတ္ဓါတ္ရဲ႕  ျမည္ဟီးသံ
    လူ႔ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ရဲ႕ သီက်ဴးသံ
    ကဗ်ာဆုိတာ
    ကြ်န္မတုိ႕ရဲ႕ ရုန္းကန္သံပါပဲ
            ( ကဗ်ာဆုိတာ)ေအာင္ဆန္းစုၾကည္
            ရနံ႕သစ္မဂၢဇင္း၊ ေအာက္တုိဘာ၊၂၀၁၁

    မင္းနဒီခဟာ ဘာေတြကုိ စိတ္ၫႊတ္ႏူးခဲ႔သလဲ။ သူ႔ေခတ္ရဲ႕ ရရွိမႈကုိ သူဘယ္လုိတုံ႔ျပန္ခဲ႔သလဲ။ သူ ဘယ္လုိ ပဲ႔တင္ ထပ္ခဲ႔သလဲ။  သူဘယ္လုိ ခုန္ လႈပ္ ခဲ႔သလဲ။ သူဘယ္လုိ ျမည္ဟီးခဲ႔သလဲ။ သူဘယ္လုိရုန္းကန္ခဲ႔သလဲ။
    ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကုိ ဒီကဗ်ာဟာျဖင့္ ေခတ္ကုိ ကုိယ္စားျပဳတယ္။ ဒီကဗ်ာဟာျဖင့္ ဘ၀ကုိ ကုိယ္စားျပဳတယ္။ ဒီကဗ်ာ ဟာျဖင့္ သူေျပာခ်င္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးအဓိပၸာယ္ကုိ ဆုိလုိတယ္လုိ႔ ပုံေသေျပာလုိ႔မရပါဘူး။ လူတစ္ေယာက္ ရဲ႕ ဘ၀ဟာ  အဲဒီ အဓိပၸာယ္ေတြ အားလုံးနဲ႔ ရက္ယွယ္ေနလုိ႔ပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ သူ႔ကဗ်ာေတြအေၾကာင္းေျပာရင္ျဖင့္ ထင္သာျမင္သာရွိေအာင္ ထူးျခားခ်က္ကေလးမ်ားျဖင့္ ေျပာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ- ေခတ္ကုိထင္ဟပ္တဲ႔ ကဗ်ာမ်ား (မွန္ကူကြက္မ်ား၊ ေရနည္းငါး၊ ေရလုိက္ငါးလုိက္)၊ ႏုိင္ငံေရးအဓိပၸာယ္ ကဗ်ာမ်ား (ဘဂၢဒက္၊ B13၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ စစ္)၊ ဘ၀ကဗ်ာမ်ား (နာရီစားသူမ်ား၊ မိမိကုိယ္ကုိယ္ေပ်ာ္၀င္ျခင္း၊ ဧရာ၀တီေပၚမွ သမုဒၵရာမ်ား)၊ ကဗ်ာကုိ ကဗ်ာျပန္ဖြဲ႕ထားတဲ႔ ကဗ်ာမ်ား (ပ်က္က်သြားတဲ႔ ကဗ်ာ၊ ေခ်ာင္းဆုိးျခင္း၊ အသစ္တဖန္၊ ကဗ်ာကုိ ဘယ္လုိေရး)၊ မိသားစုကဗ်ာမ်ား (သားသားေလးလား မီးမီး၊ ပုိးပုိး၊ မိသားစု ကေဖးရဲ႕ လြတ္ေနေသာ ထုိင္ခုံေလးအေၾကာင္း) အစရွိသည္တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။
(ဂ) သူ႕ရဲ႕ အေရးအသား
    ေယဘုယ်အားျဖင့္ အဲဒီလုိပုိင္းျခားထားေပမဲ႔ သူ႕ကဗ်ာကုိ သူဘယ္ လုိဖြဲ႕သလဲ။ အဲဒါဟာ  သူ႕အႏုပညာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေကာက္ခ်က္ေတြ မ်ားျပားေနမွာျဖစ္တဲ႔အတြက္ အခ်ဳိ႕ကုိပဲ ေကာက္ႏႈတ္ေဖာ္ျပပါမယ္။

ေခတ္ကုိက အတူတူျမင္ေပမဲ႕
အျမင္ေတြ မတူေတာ႔တဲ႕ ေခတ္
            (မွန္ကူကြက္မ်ား)

ေနသားတက်ခ်ည္ေႏွာင္မႈမွာ
ခ်ည္ေႏွာင္မႈဟာ ေနသားတက်
            (မိမိကုိယ္ ကုိယ္ေပ်ာ္၀င္ျခင္း)

တေငြ႕ေငြ႕ ေငြ႕ ေလာင္ကြ်မ္း  မီးခုိးအစ မီးခုိးအဆုံး
မီးခုိးမ်ား ဟုန္းကနဲ တက္လာၿပီးေနာက္
ေသတၱာထဲက မိန္းကေလးေပ်ာက္သြားၿပီ။ ဟာသ
မ်က္လွည္႔လိုလုိ မလွည္႔လုိက္သလုိလုိ
ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္သုံးဆယ္ ေနာင္လာမယ္႔ ႏွစ္သုံးဆယ္ ။ ခဏ
ျပာစမ်ား ေလထဲလြင့္ပါသြားသည္။ သုိ႕မဟုတ္
ျပာစမ်ား ေရထဲေမ်ာပါသြားသည္။ တစစ
                (မီးခုိးမ်ား)

ေမာင္သာႏုိးမီးၫွိေပးတဲ႔ မာရင္ေဆာရက္စကူးရဲ႕ ေဆးလိပ္လား
ေမာင္ယုပုိင္ရဲ႕ ကလဲ႔စားေခ်တတ္တဲ႔ ေဆးလိပ္လား
ဥတၱရာေအာင္ရဲ႕ ေလွ်ာ႔ရင္းေလွ်ာ႔ရင္း ျဖတ္သြားရမယ္႔ ေဆးလိပ္လား           
(ခင္ဗ်ားေသာက္တဲ႕ ေဆးလိပ္က ဘာတံဆိပ္လဲ)

ေခါင္းတခါခါ လည္တခါခါ တေမွ်ာ္တေခၚစာေ၀းေ၀း
ေငးတယ္ ျမဴေျခဆုိင္းဆုိင္း မႈိင္းမႈိင္းၫွဳိ႕ ၫွဳိ႕
ကဗ်ာဆရာ ကဲနက္စ္ကုိ႕ခ္ရဲ႕ ေလသံအတုိင္းေျပာရရင္
လမ္းတစ္လမ္းက ေနာက္လမ္းတစ္လမ္းကုိ ကြယ္ရင္ကြယ္ေနလိမ္႔မယ္
ေတာင္တစ္လုံးက ေနာက္ထပ္ေတာင္တစ္လုံးကုိ ကြယ္ရင္ ကြယ္ေနလိမ္႔မယ္
ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕က ေနာက္ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ကုိ ကြယ္ရင္ ကြယ္ေနလိမ္႕မယ္
                                                              (သစ္ပင္မ်ားၾကားမွ ေစာင့္ၾကည္႔ျခင္း)
မုိးႀကိဳးလွ်ပ္စီးေတြ တဖ်တ္ဖ်တ္
အသုိက္ေျပာင္းငွက္တုိ႕ရဲ႕ အေတာင္ပံခတ္သံတဖ်တ္ဖ်တ္
တဖ်တ္ဖ်တ္နဲ႕ ဖ်တ္ဖ်တ္လူးေနတဲ႔ အရာေတြ ဖ်က္ကနဲ ေပ်ာက္ကြယ္သြားတဲ႔အခါ
ဘ၀ဆိုတာလဲ
ဖ်တ္ကနဲ ဖ်တ္ကနဲနဲ႕ ဖ်တ္ဖ်တ္လူးၿပီး ေပ်ာက္ကြယ္သြားၾကတာပဲလုိ႔ ခံစားမိလုိက္ရ
                                        (တံလ်ပ္မ်ား)
အေရြ႕ဟာ ေဘးတုိက္ေရြ႕တယ္။ အထက္ေအာက္ေရြ႕တယ္။ စက္၀ုိင္းတစ္ခုလုိ ေရြ႕ တယ္။ ေလးေထာင့္စပ္စပ္ေရြ႕တယ္။ သမ႐ုိးက်ေရြ႕တယ္။ မရုိးမသားေရြ႕တယ္။ ဆင္မယဥ္သာ ေရြ႕တယ္။ ကဆုန္ေပါက္ေရြ႕တယ္။ တုိးတုိးတိတ္တိတ္ ေရြ႕တယ္။
 (အေရြ႕)

ဇာတ္ေပါင္းေသာ္ ဘုရားအေလာင္းနဲ႔/ ပါးစပ္/ေဟာင္းေလာင္း/ရာဇ၀င္/သူ႔ကုိယ္ပင္လွ်င္ ဘာထင္ေလမသိနဲ႕/ အခ်က္ သိေတာ႔ သူခုိးသမက္ထင္/ ျမင္ျမင္ေလရာ ငါ့ေရႊခြက္မ်ား/တရားလား/မတရားလား/ဒီလိုနဲ႔/ ၿပီးခဲ႔ / စကၠန္႔မ်ား
                                (ငါ႔သစ္ရြက္မ်ား)


(ဃ) ပင္လယ္ကုိ ဘယ္လုိျဖတ္မလဲ
    `အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာဟာ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ ေပါက္ကြဲေနတဲ႔ ကာလ ျဖစ္တယ္။ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ ျဖစ္ထြန္း လာတာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခု မရွိတရွိ ကာလေပါ႔။ အဲဒီကတည္းက ေမာ္ဒန္ကဗ်ာကုိ ကြ်န္ေတာ္ၿငီးေငြ႕စျပဳေနၿပီ။ တခါတရံ ကြ်န္ေတာ္ တုိ႔ ခံစားခ်က္တစ္ခ်ဳိ႕ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ အႏုပညာယူဆခ်က္တစ္ခ်ဳိ႕ကုိ တင္ျပဖုိ႕ လက္ရွိအသုံးျပဳေနတဲ႔ ေမာ္ဒန္ ကဗ်ာရဲ႕နည္းနိႆယေတြ အတတ္ပညာ ေတြဟာ မလုံ ေလာက္တဲ႔အေၾကာင္း အေတြ႕အႀကံဳအရ သိရွိေနခဲ႔ၿပီ´
                               သစၥာနီ( ကဗ်ာနိဂုံးခ်ဳပ္ၿပီ)စာ-၂၀
    မင္းနဒီခရဲ႕ ကဗ်ာေတြကုိ ၾကည္႔ရင္ သူ႕ ႀကိဳးစားမႈကုိ အထင္းသား ျမင္ႏုိင္တာကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာ အျဖစ္အမွတ္ထင္ထင္ ေတြ႕ျမင္ရတာကေတာ႕ မိသားစုကေဖးရဲ႕ လြတ္ေနေသာ ထုိင္ခုံေလးတစ္လံုးအေၾကာင္း ကဗ်ာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေခတ္အေျခအေန၊ အေၾကာင္းအရာ၊ ပုံသ႑ာန္၊ အႏုပညာေျမာက္ေအာင္ သုံးသြားတဲ႔  အသုံးအႏွဳန္း ေတြဟာ အဆင္ေျပလွပပါတယ္။
    ကဗ်ာေတြကုိ ေရးရင္း ၊ ကဗ်ာေပါင္းခ်ဳပ္စာအုပ္ေတြ၊ ကဗ်ာဆုိင္ရာ ေဆာင္းပါးေပါင္းခ်ဳပ္စာအုပ္ေတြကုိ သူ ဖတ္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိစာအုပ္ေတြကလည္း အခုအခ်ိန္မွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ထြက္ရွိေနပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ သူဖတ္ ျဖစ္ခဲ့တဲ႕စာအုပ္ေတြထဲမွာ  ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ ဂြ်န္အက္ရွဘရီနိဒါန္း၊ ခ်ားလ္ဘန္စတုိင္းနဲ႕ အင္တာဗ်ဴးအေရးအသားမ်ား၊ ကဗ်ာဘ၀ရွာေတာ္ပုံ၊ သစၥာနီရဲ႕ ကဗ်ာနိဂုံးခ်ဳပ္ၿပီ၊ ခင္ေအာင္ေအးရဲ႕ ကင္းရွင္းတဲ႕စိတ္ရဲ႕ ႏွဳတ္တုိက္ခ်ေပးမႈ စာေၾကာင္းေရ ငါးဆယ္႔ေလး အစရွိသည္တုိ႕ ပါ ပါတယ္။   
စာအုပ္ေတြဖတ္ရင္း ၊ ကဗ်ာေရးရင္းနဲ႕ ေနလာတဲ႕ မင္းနဒီခရဲ႕ ကဗ်ာေတြကို ဖတ္ရတာဟာ  သူတစ္ခုခုေတြ႕ရွိ ခဲ႔ၿပီလုိ႔ပဲ ေျပာႏုိင္ေတာ႔တယ္လုိ႕ေျပာရမလား။ ဒါမွမဟုတ္ တစုံတရာအဓိပၸာယ္ကုိ ဦးမတည္ေပမဲ႕  တစုံတရာမ်ားဆီသုိ႕ လုိ႔ပဲ ေျပာရ ေလမ လား။ အဲဒီအဓိပၸာယ္ႏွစ္ခုလံုးကိုပဲ ေျပာရေလမလား။ သူ႕ ႀကိဳးစားမႈနဲ႕ သူ ၊ သူ႕အေရး အသား နဲ႕ သူေတာ႔  သူ႕ကဗ်ာဟာ ဆန္းသစ္ေနတယ္လုိ႔ ထင္မိပါရဲ႕။
    မည္သုိ႕ပင္ျဖစ္ေစ ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္အဖုိ႕ ကဗ်ာကို အဆက္မျပတ္ ေရးေနျခင္း၊ ကဗ်ာကုိ အဆက္မျပတ္ ဖတ္ေနျခင္းသာလွ်င္ သူ႕ရဲ႕ ရွႈင္သန္တဲ႔ နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ကဗ်ာေရးျခင္း၊ ကဗ်ာဖတ္ျခင္းနည္းလမ္းကသာလွ်င္ ကဗ်ာ ဆုိင္ရာ အသစ္ေတြ႕ရွိႏုိင္တဲ႔နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။ ပုိးသားေရာင္ပင္လယ္လမ္းဟာ  ႏူးညံ႕သလုိလုိရွိေနေပမဲ႕ တစ္ခါတစ္ခါ ပင္လယ္ရဲ႕ သဘာ၀အရ မုန္တုိင္းထန္ တတ္ပါတယ္။ ကဗ်ာေရးျခင္း၊ ကဗ်ာဖတ္ျခင္း တက္ေတြ ရြက္ေတြ အသုံးျပဳၿပီး မင္းနဒီခဟာ  ပင္လယ္ကုိ ျဖတ္ႏုိင္ပါေစလုိ႔ ဆုေတာင္းေပးလုိက္ပါတယ္။

                        တစ္ခါတစ္ခါ လက္ပစ္ပဲ ကူးေနရတဲ့
                        ေမာင္ၾကည္သာ(ေတာင္တြင္း)